Saturday, 24 September 2016

उद्या, आपल्या लाडक्या गणरायाच्या आगमनाचा दिवस आहे.
त्यावेळी, काळाची गरज होती.
म्हणून, आपणाला देवाला रस्त्यावर आणावं लागलं होतं.
आता, तशी परिस्थिती उरलेली नाहीये. त्यामुळे, त्याला पुन्हा एकदा आपल्या घरात नेण्याची वेळ आली आहे. स्वतःला हिंदू म्हणवणारे काही लोकं सुद्धा देवादिकांना मानत नाहीत. किंवा मूर्तीपूजेला मानत नाहीत. तर, इतर धर्मियांना नावं ठेवण्याचा आपल्याला कोणताच अधिकार नाही.
देव रस्त्यावर आनल्यावर, त्याची विटंबना हि होणारच..!
पण तोच देव जर आपल्या घरात असेल. तर त्याची विटंबना कोणी करू शकेल का..?
आपणच हे उद्योग वाढवत असतो, असं तुम्हाला वाटत नाही का..?
घरात बसवणारी मूर्ती सुद्धा अगदी लहान आणि शक्यतो शाडू मातीची आणून बसवा. शक्य असल्यास, आणि जमल्यास, आपल्याच परसबागेत किंवा घरातील पाण्यात तिला विसर्जित करा.
नाहीच तर एक नवीन पर्याय आहे.
तांब्या, पितळेची किंवा एखादी पंचधातूची मूर्ती कायमस्वरूपी आणून ठेवा. विसर्जनाची झंझट नाही. मूर्तीवर आपल्या घरातच विसर्जनाचा सोपस्कार आटोपयचा. आणि, एक शोभिवंत बाप्पाची मूर्ती सुद्धा कायमस्वरूपी आपल्या घरात विराजित असेल.
चला तर मग आज एक शपत घेऊयात.
आम्ही कोणतेच हिंदू सणवार साजरे करायचे बंद करणार नाही. पण त्याला आलेलं एक विशिष्ट ओंगळ रूप, आम्ही नक्कीच बदलू. आणि, आपल्या धर्माप्रती आपली जागरूकता वाढवू.
खरं पाहायला गेलं तर, हॉटेलिंग हा विषय मला बिलकुल आवडत नाही. पण, घरच्या लोकांच्या आग्रहाखातर कधीतरी मी हॉटेलिंग करत असतो. घर परिवार सोबत असल्यावर, झक मारत मला तिथे असणाऱ्या फॅमिलीरूम मध्ये बसावं लागतं.
का तर, तिथे असणाऱ्या पिताड खाताड लोकांचा आपल्या घरच्यांना काही त्रास होऊ नये म्हणून.
पण.. त्या फॅमिलीरूम मध्ये वातावरण फार गंभीर असतं हो.
आपल्या परिवारा सोबत आलेली काही 'टाकेश' मंडळी, त्याठिकाणी अती सज्जन होत, आपल्या परीवारासमोर दारू वगैरे पीत नसल्याचा आव आणतात. त्यांच्याशी खोटा नाटा हसरा संवाद साधत त्यांची दिशाभूल करत असतात. परंतु, मी मात्र अशा गोष्टी हमखास टाळत असतो. आपल्याला जे हवंय ते करायचं. दुनियेची चिंता करायची नाही. मी बिनधास्तपणे, माझी नीप मागवत असतो. आणि, मी माझा एन्जॉय करत असतो.
पण आता.. एक, नवीन समस्या उपलब्ध झाली आहे.
हॉटेलमध्ये असणारे वेटर लोकं, माझी ऑर्डर घेऊन झाल्यावर, माझ्या मुलापाशी जातात.
आणि त्याला विचारतात.
सर.. आपके लिये कुछ बियर, मॉकटेल वगैरा..!
तेंव्हा मात्र, माझी सुद्धा पाचावर धारण बसते. पण, माझा मुलगा सुद्धा तेवढ्याच अदबीने त्याला..
नो थँक्स म्हणतो.
आणि, सरतेशेवटी त्या फॅमिली रूममध्ये, मी एकटाच माझ्या परिवारासोबत एन्जॉयमेंट करत असतो. आणि तिथे असणारे बाकी लोकं, मला पाहून चरफडत असतात..!
बाकी लोकांचा, आज सुद्धा जळफळाट होणार..!
तसं पाहायला गेलं तर, माझी बायको सुद्धा बऱ्यापैकी जाडजूड आहे.
परंतु..
ती एखाद्या कार्यक्रमात, चारचौघीत असल्यावर,
तिच्यापेक्षा जाडजूड असणाऱ्या महिला तिला दिसल्या. कि.. तिचा, एक प्रश्न मला हमखास ठरलेला असतो.
अहो.. " त्यांच्यापेक्षा मी जरा कमी दिसतेय ना..! "
तिच्या समाधानाकरिता, मी सुद्धा तिच्या होकारात माझा होकार मिळवतो.
त्यामुळे, या ना त्या कारणाने..
हर्षोल्हासात, तिच्या अंगावरील " मुठभर " मास तरी नक्कीच कमी होत असेल.
टोमॅटोचा सॉस बनवला जातो, बटाट्याचे वेफर्स बनवले जातात, आले लसणाची पेस्ट बनवली जाते. हिरव्या मिरच्यांना वाळवून लाल मिरच्या तयार केल्या जातात. कोथंबीर आणि पुदिना सुद्धा सुकवून हवाबंद डब्यात विकले जातात.
भाजी पाल्यातील, अजून सुद्धा अशा बऱ्याच वस्तू असतील. ज्या " ड्राय व्हेजिटेबल " या सदरात मोडत असतील. याव्यतिरिक्त, बाकी सुद्धा बऱ्याच भाज्या प्रक्रिया करून ठेवल्या जात असतील.
आजवर, तो टोमॅटो किंवा बटाटा या फळभाज्या मंडई मध्ये फेकल्या गेल्या आहेत का...!
अशा बातम्यांना, म्हणावा इतका उत येत नाही. चुकून, एखाद अर्धा अपवाद वगळता. कधीतरी, अशी बातमी आपल्या ऐकण्यात आली सुद्धा असेल.
पण.. या, कांद्याच्या बाबतीत कायमच बोंबाबोंब ऐकायला मिळते. कांदा या पिकामुळे समस्त शेतकरी हवालदिल झालेला आपल्याला पाहायला मिळतोय.
असं का..?
एकतर, सर्रास कांदा लावण्याच्या पद्धतीमुळे नियोजन ढासळत आहे. कांदा साठवणी करीता, कांद्याच्या वखारी असतात. त्या प्रत्येक शेतकऱ्याकडे असतीलच असं सांगता येत नाही. त्यामुळे नियोजनात बिघाड होत असावा. दलाल लोकांनी तर, शेतकर्यांचे कंबरडे मोडून टाकले आहे.
नाहीच काही तर.. त्या वखारीत सुद्धा, साधारण पाच सहा महिने कांदा टिकतो. आणि त्यानंतर, नाईलाजाने तो कांदा शेतकऱ्याला एकतर स्वस्तात तरी विकावा लागतो. किंवा तो कांदा वखारीत सडून तरी जातो.
मला काय म्हणायचं आहे. रोजच्या जेवणात कांदा हा आपल्याला अगदी लागतोच लागतो.
तर मग, त्याची इतकी परवड का व्हावी..?
त्याबद्धल, कोणीच का उपाययोजना आखत नाहीये..?
कांदा प्रक्रियेच्या उद्योगाला कोणीच का सुरवात करत नाहीये..?
कांद्याच्या पातळ चकत्या बनवून, त्यांना अद्ययावत यंत्राने चिरून जर त्याला यंत्रामार्फत वाळवला गेला. आणि, हवाबंद डब्यात किंवा प्लास्टिक पिशवीत भरून तो विकला गेला. तर, त्याच कांद्याला बाजारात दहापटीने भाव मिळेल. आंतरराष्ट्रीय बाजारात सुद्धा त्याची मोठ्या प्रमाणात विक्री होईल.
तशा प्रकारचा वाळलेला कांदा.. बिर्याणी, व्हेज पुलाव, आणि इतर बऱ्याच भाज्यांची चव वाढवण्यासाठी नक्कीच कामी येईल. आणि, दरवेळेस कांद्याची होणारी परवड सुद्धा थांबेल.
नाबार्ड सारख्या सहकारी संस्थांना हाताशी धरून, किंवा.. शेतकऱ्यांच्या स्थानिक संस्थांनी पुढाकार घेऊन. विदेशातून अशी एखादी यंत्रणा आणली. तर, कांदा वाया सुद्धा जाणार नाही. स्थानिक लोकांना रोजगार सुद्धा उपलब्ध होईल. आणि, कांद्याला मिळणारा हा पाच पैसे किलोसारखा मानहानीकारक भाव सुद्धा कोण्या शेतकऱ्याला पाहायला मिळणार नाही.
टीप :- उन्हाळ्यात कांदा स्वस्त झाल्यावर, दरवर्षी मंडईतून आम्ही मोठमोठे वीसेक किलो कांदे विकत आणतो. आणि, त्यांना सोलून, बारीक चिरून उन्हात वाळत घालतो. तीन दिवसात, पांढरा शुभ्र कुरकुरीत कांदा चिप्स तयार होतात. आणि, हा वाळलेला कांदा वर्षभर टिकतो सुद्धा. शिवाय, भाजी करताना ओला कांदा भाजायला तेल सुद्धा खूप लागतं. या सुख्या कांद्यामुळे, तेलाची सुद्धा बरीच बचत होते, काम सुद्धा लवकर होतं. आणि, सर्व प्रकारच्या भाज्या सुद्धा खूपच लज्जतदार होतात. बिर्याणी साठी असा कांदा फारच फायदेशीर ठरतो.
अनायसे, आता ऑक्टोबर हिट आलीच आहे. या ऑक्टोबरी उन्हाळ्यात, हा प्रयोग प्रत्येकाने करून पाहायला काहीच हरकत नाही.
कोणत्याच प्रकारची खात्री नसलेल्या दारूच्या बाटलीला, एम.आर.पी. पेक्षा जास्ती किंमत मोजून, शिवाय बिल न घेताच आपण ती खरेदी करत असतो.
हॉटेल मध्ये मिळणारी भाजी, शिळी आहे की ताजी..? याची बिलकुल विचारपूस न करता. जेवणासाठीच्या एका भाजीचे, शे-दोनशे रुपये मोजून. मिटक्या मारत, आपण त्या भाज्या खात असतो.
फक्त.. डॉक्टर लिहून देतायेत म्हणून, कोणत्याही औषधांचा प्रयोग आपण स्वतःवर करून घ्यायला तयार असतो. आपण कधीही, त्या डॉक्टरांची डिग्री तपासत नाही. किंवा, तो बोगस डॉक्टर तरी नाही ना..? अशी पुसटशी शंका सुद्धा आपल्या मनात डोकावत नाही.
हि सगळी आंधळी कोशिंबीर आपण कायमच खेळत असतो.
विदेशी कंपन्यांचे, मोठमोठ्या ब्रँड्सचे.. जर्किन्स, बुट्स, बेल्टस उंची लेदरच्या नावाखाली कोणतीही शहानिशा न करता. मोठ्या रकमा देऊन आपण खरेदी करत असतो.
मॉल मध्ये मिळणाऱ्या, हवाबंद डब्यातील खाद्यपदार्थ, एक्सपायरीला अवघा महिना उरला असताना सुद्धा. कोणतीही कुरबुर न करता, डोळे झाकून आपण खरेदी करत असतो..
परंतु,
शेतकऱ्याने किंवा व्यापाऱ्याने मंडई मध्ये विक्रीसाठी आणलेली हिरवीगार ताजी भाजी. किमान, तीन चार वेळा खालीवर करून पहायची. त्याचा भावताव करायचा, त्याला अत्यल्प भावाने मागायच्या.
त्यावेळी, आपल्या डोळ्याचे खासडे झालेले असतात का..?
किराणा मालाच्या दुकानात मिळणारा..गहू, तांदूळ, ज्वारी चार वेळा या हातातून त्या हातात घेत वर खाली करत असतो. त्या तांदळाला हाताने चोळून पाहत असतो, त्याचा वास घेत असतो.
त्यावेळी, आपण आपली बुद्धी गहाण ठेवलेली असते का..?
त्यावेळी, आपला आपल्या डोळ्यांवर विश्वास नसतो का..?
चारचौघात उठून दिसणारी, देखणी आणि चिकणी चोपडी मुलं.
आपल्या सौंदर्याच्या जोरावर..
एकाचवेळी जास्तीत जास्त मुलींना, आपल्या जाळ्यात ओढण्याचा नेहेमी प्रयत्न करत असतात.
असं, माझ्यातरी पाहण्यात आलं आहे.
एकीला समजलं, तर.. दुसरी आहेच की..!
हि नाही.. तर ती,
काहीशा अशा अविर्भावात, ते वावरत असताना आपल्याला पाहायला मिळतात.
याऊलट..
चारचौघीत उठून दिसणाऱ्या देखण्या मुली,
अशा प्रकारचे थिल्लर चाळे करत असतीलच, असं सांगता येत नाही..!
पूर्वी.. सावकारी करणारा माझा एक मित्र होता..!
भयंकर चेंगट माणूस....
सणावाराला, हाताच्या आठी बोटात सोन्याच्या अंगठ्या घालायचा. गळ्यात पाचेक तोळ्याची सोनसाखळी घालायचा. पण त्या सगळ्या अंगठ्या पिळ्याच्या असायच्या. त्याला, असं का म्हणूनं विचारलं, तर म्हणायचा..
" डिझाईनच्या अंगठ्यांना मोडताना घट फार येते..!
प्रत्येक गोष्टीत, त्याचा बारीकसारीक विचार असायचा. त्याने उभ्या जन्मात कोणतच व्यसन अंगाला लाऊन घेतलं नव्हतं. त्याला कारण म्हणजे, व्यसन करायचं म्हणजे खर्च आलाच ना..!
परंतु त्यातूनही, हा व्यक्ती कधीमधी दारू प्यायचा. पण, स्वतःच्या पैशाने बिलकुल नाही बरं का. दारूसाठी स्वतःच्या खिशाला त्याने कधीच चाट दिलेला मी पाहिला नाही.
त्याला दारू पिण्याची तलफ झाली, कि मला म्हणायचा.. पंडितराव, तुम्हाला दारू प्यायची इच्छा आहे का..?
सवयी प्रमाणे, मी सुद्धा त्याला नाही म्हणून सांगायचो.
त्यावर तो म्हणायचा, तुम्ही नुसतं हो तरी म्हणा राव..! मग मी, बळेबळेच त्याला होकार द्यायचो.
मग तो, त्याच्या एखाद्या गिर्हाईकाला तिथे बोलवून घ्यायचा. आणि, त्याला सांगायचा.
दोन गार बेर घेऊन ये ( तो बियरला बेर म्हणायचा..! ) पंडित रावांना आज इच्छा झालीय. आणि विनाकारण, ते बिल तो माझ्या नावे फाडायचा..!
तो बिचारा देणेकरी, त्याच्या सावकारी खाली झुकलेला असायचा. गपगुमान मारून मुटकून तो दोन बियरच्या बाटल्या घेऊन यायचा. आणि, मी पीत नाहीये असं समजल्यावर. त्यातील एक बियर तो देणेकरी स्वतः प्यायचा. त्यामुळे, किमान बियर करीता त्याचे पैसे गेल्याचं त्याला दुखः तरी होत नसायचं.
या बाबाने, पै-पै करून पैसा कमवला, रग्गड माल आहे त्याच्याकडे. पण त्याने, कधीही मोकळ्या हाताने स्वतःकरिता खर्च केला नाही. तर, दुसऱ्या कोना व्यक्तीला खर्च करायचा विषय खूप लांब होता. कधी देवधर्म नाही कि हौस मौज नाही. तो बहाद्दर पैसे खर्च होण्याच्या भीतीने कधी बाहेरगावी फिरायला सुद्धा गेला नाही. खास सांगायला गेलं तर, हा पुण्याच्या बाहेर कधी गेलाच नाही..!
मध्यंतरी..
माझे काही मित्र आणि मी बाहेरगावी फिरायला निघालो होतो. संध्याकाळच्या मज्जेकरिता वारुणी खरेदीसाठी आम्ही एका वाईनच्या दुकानापाशी आमची गाडी थांबवली.
माझे बाकी मित्र वारुनी खरेदी करण्यात व्यस्थ होते. आणि माझं लक्ष गेलं, तर.. त्या दुकानाबाहेर माझ्या त्या सावकार मित्राचा एकुलता एक मुलगा तिथे उभा होता. त्याने, त्याच्यासोबत असणाऱ्या एका मुलाकरवी दारूची बाटली मागवून घेतली होती. तो मुलगा दारूची बाटली घेऊन आला. आणि माझ्या मित्राच्या मुलापाशी येऊन थांबला.
मी मुद्दामच.. त्याला आवाज दिला, अरे क्षितीज ओळखलस का मला, मी तुझ्या वडिलांचा मित्र आहे. अशी ओळख सुद्धा मी त्याला सांगितली. पण त्याने काही मला ओळखलं नाही. कि ओळखून न ओळखल्या सारखं केलं ते त्याचं त्यालाच माहित. कारण, त्याचा बाप मला नेहेमी सांगायचा. आमच्या पोरांना पाच पैशाचं व्यसन नाहीये. आणि, इथे तर याने माझ्या समोर दिडेक हजार रुपयाचा दारूचा खंबा विकत घेतला होता.
बघा ना, बापाने पै-पै करून पैसा जमवला. कधी रुपाया म्हणून खर्च केला नाही. आणि, त्याचा मुलगा मात्र महागड्या दारूचे खंबेच्या खंबे रिचवतोय.
काही लोकांना याच गोष्टीची अक्कल नसते. आपण, जे कमवतोय त्याचा स्वतःला उपभोग घेता येत नसेल. तर कमवलेला तो पैसा काय कामाचा..? ते सगळं कमावून ठेवणं अगदी कवडीमोल आहे. आणि नाहीतर मग, अशी चोरांची धन आहेच कि..!