चारधाम यात्रा, ( प्रवास वर्णन ) भाग :- दोन.

एकतर, त्याठिकाणी पायी चालणाऱ्या यात्रेकरूंची फार मोठी झुंबड. त्यात, तिथल्या स्थानिक लोकांच्या दुचाकींची कर्णकर्कश पीsss पीsss प..
पूर्ण रस्ताभर किंवा ते त्यांच्या घरी पोहोचेपर्यंत. त्यांच्या दुचाकीचा हॉर्न काही बंद होत नाही. जसे काही, हे यात्रेकरू म्हणजे त्यांचे सातजन्माचे वैरी असावेत. त्या हॉर्नच्या आवाजाने, आपला जीव अगदी नकोसा होतो. त्यात कमी का म्हणून,
यात्रेकरू चालत असताना.. आमच्या हॉटेलमध्ये जेवायला या..! म्हणून, आग्रह धरणारे हॉटेलचालक निराळेच.
हे सगळे अडथळे पार करत-करत, आपण गंगा घाटावर पोहोचेपर्यंत. सगळा गंगा किनारा भाविकांच्या गर्दीने तुडुंब भरून गेलेला असतो. शेवटी, नाईलाजाने पायाच्या टाचा वर करून आपल्याला गंगा आरतीचा आनंद घ्यावा लागतो. हि कसरत टाळण्यासाठी, किमान दोन तास अगोदर तरी. म्हणजे, साधारण सात वाजता गंगा आरती असते. त्याअगोदर, आपण त्या नियोजित ठिकाणी हजर असायला हवं. म्हणजे, अगदी सायंकाळी पाच च्या आत गंगा किनारे
पोहोचलं. कि सगळं काही, अगदी यथासांग आणि मनाजोगतं पार पडतं..!

गर्दीतले अनावश्यक धक्के बुक्के सहन करत.. सायंकाळी साडेसहा वाजता, मी कसाबसा गंगा घाटावर पोहोचलो. आम्हाला थोडा उशीरच झाला होता.
बापरे.. सगळा गंगाकीणारा, मानव जातीने तुडुंब भरून गेला होता. त्याअगोदर, घाट मार्गाच्या रस्त्यावर चालायला सुद्धा मोकळी जागा नव्हती. अगदी मुंगी पावलांनी लोकं पुढे सरकत होती. सगळीकडे, तोबा गर्दी झाली होती. कशीबशी वाट काढत, आणि दंडुकेधारी पोलिसांचा ससेमिरा चुकवत. मी, गंगेच्या किनारी पोहोचलो.
तरी सुद्धा. मुख्य गंगा किनाऱ्यावर जिथे " गंगा आरती " होणार होती. त्या ठिकाणा पासून मी बराच दूर होतो. मी जिथे उभा होतो, त्या ठिकाणावरून मला गंगा आरती व्यवस्थित दिसणार नव्हती. कारण, मी पडलो बुटका मनुष्य.. मी, टाचा वर करून सुद्धा काही खास उपयोग होत नव्हता. इतकी भयंकर गर्दी त्याठिकाणी होती. शेवटी.. मनाचा हिय्या केला, थोडा निर्लज्ज झालो. आणि, घुसखोरी करत मी मुख्य आरतीच्या ठिकाणी पोहोचलो.

सगळीकडे, अगीद धार्मिक वातावरण तयार झालं होतं. प्रत्येकजण, गंगा आरतीच्या प्रतीक्षेत तिष्टत बसला होता. गंगा किनारी नदीमध्ये पाय सोडून बसलेल्या लोकांच्या चरणांना गंगा मैय्याचं पवित्र जल शीतल अनुभूती देत होतं. त्यामुळे, त्यांचा उत्साह आणखीनच द्विगुणीत झाला होता. बुद्ध पौर्णिमेचा चंद्र नुकताच डोकावू लागला होता. आता.. गंगा आरतीला सुरवात होणार. तितक्यात, सर्व भाविकांनी गंगेच्या प्रवाहातून आपापले पाय बाहेर काढून घेतले. आरती सुरु होणार,
तितक्यात.. शिपाया सारखे कपडे परिधान केलेला एक कर्मचारी भाविकांच्या त्या गर्दीमध्ये, हरिद्वार आणि गंगा घाटावरील सगळी धार्मिक आख्यायिका यात्रेकरूंना विषद करू लागला. पाप पुण्याच्या गोष्टी सांगू लागला.
मी मनातच म्हणालो, खरं आहे राव.. येथील प्रत्येक मनुष्य फारच धार्मिक आहे. हा मनुष्य तर पेशाने शिपाई वाटतोय. तरी सुद्धा, आपलं काम करून तो हे धार्मिक कार्य सुद्धा करत आहे.
तितक्यात, माझ्या डाव्या मनाने मला मलीन केलं. आणि, मला प्रश्न विचारला.
हा मनुष्य.. नक्की 'सेवा' करतोय कि 'मेव्याचा' बंदोबस्त करतोय..?

आणि.. माझं डावं मन अगदी तंतोतंत खरं ठरलं. सगळा समाचार विशद करत असताना. शेवटी.. त्या व्यक्तीने, गंगा आरतीचा लाभ मिळण्याकरिता. प्रत्येकाला, आरतीच्या एका वातीचे पाचशे रुपये. तर, गंगा आरती गंगेला ओवाळण्यासाठी हजार रुपयाचा आकडा घोषित केला.
झालं... गंगेच्या 'बाजाराला' सुरवात झाली होती. हे दृश्य पाहून, ती बिचारी गंगा सुद्धा आजवर लाखो अश्रू ढाळून मोकळी झाली असेल. पण ती बिचारी, आम्हा भक्तांकरिता अविरत वाहत आहे. आणि, वाहत राहील. शेकोडो श्रद्धाळू भाविकांनी, गंगा आरतीच्या लाभाकरिता रोख रकमा मोजायला सुरवात केली. सर्वांना, त्याची रीतसर पावती सुद्धा दिली गेली.
पैसा जमा झाल्यावर, मुख्य गंगा आरतीला सुरवात झाली. आणि, लक्ष-लक्ष दीपांनी गंगा घाटाचा आसमंत उजळून निघाला. गंगा माईच्या खळखळून वाहणाऱ्या स्त्रोताचा आवाज, आरतीच्या गुंजारावामध्ये हरवून आणि हरखून गेला होता. आणि तितक्याच तन्मयतेने, प्रत्येक भाविक स्वर्गसुखात नाहून निघत होता.

गंगा आरती झाल्यावर, आम्ही सर्वांनी गंगा स्नानाचा पवित्र कार्यक्रम आटोपला. इतक्या रात्री, थंडीमध्ये सुद्धा सर्व भाविक गंगास्नानाचा आनंद घेत होते.
याला म्हणतात श्रद्धा. तिथे, स्त्री पुरुष असा कोणताही भेद राहत नाही. सर्वजण, गंगा माईच्या समोर नतमस्तक झालेले होते. आणि, त्या खळाळत्या जलप्रवाहात. आपल्या शरीरातील गुण दोषांना सुद्धा वाहतं करत होते.

क्रमशः

आज दुपारी.. माझी बाहेरील कामं उरकून मी घरी आलो.
घरामध्ये, माझी बायको आणि अन्य एक महिला बसली होती. तिच्या ओळखीची कोणीतरी असेल, असं म्हणून मी पुढे चालता झालो. तर माझी बायको मला म्हणाली, अहो.. तुम्ही हिला ओळखलंत का..?
बायकोच्या या अनाहूत प्रश्नावर मी सुद्धा थोडा चपापलो. आणि, त्या महिलेकडे मी जरा निरखून पाहिलं. मला, थोडी ओळख पटल्या सारखी झाली..!
आणि, पटकन मी म्हणालो,

तू " सोनार " आहेस ना..!

माझ्या ह्या अनपेक्षित उत्तरवार, माझी बायको आणि ती महिला सुद्धा अगदी चाट पडली. आणि, तितकीच आनंदित सुद्धा झाली. ती महिला, दुसरी तिसरी कोणी नसून, माझ्या बायकोची वर्गमैत्रीण होती. तब्बल बावीस वर्षांनी मी तिला पाहत होतो. तिच्या वडिलांची आणि माझी, जुजबी ओळख असल्याने. मी सुद्धा तिला बऱ्यापैकी ओळखत होतो. ती.. अगदी, पूर्वी होती तशीच दिसत होती. त्यामुळे, तिला पटकन ओळखता आलं.

माझं मन थोडं भूतकाळात गेलं. शालेय जीवनात, आपण मुलंच फार व्रात्य नसतो, तर मुली सुद्धा तितक्याच व्रात्य असतात. तर ह्या सगळ्या मुली.. ह्या सोनार आडनावाच्या मुलीला प्रेमाने..
" सोनी " म्हणायच्या. आणि, तिला पडलेलं हे उपनाव शाळेत सर्वांना माहित होतं. अगदी, मला सुद्धा माहित होतं.
बऱ्याच गप्पागोष्टी झाल्या, त्यानंतर.. चहापान आणि पुन्हा एकदा आमच्या बऱ्याच गप्पा झाल्या. माझ्या डोक्यावरचं छप्पर गायप झाल्याने. तिने तर मला ओळखलंच नाही. पण नंतर, माझी चेहरेपट्टी तिच्या ध्यानात आली.
हि काय करते..? ती कुठे असते..? अशी, सगळी विचारपूस झाली. जुन्या मैत्रिणी भेटल्याने या दोघी खूप खुश झाल्या होत्या.

बोलता-बोलता तिच्या सासर घरचा विषय निघाला. ती राहायला हल्ली मध्यप्रदेश मध्ये असते. तिचे मिस्टर, वन विभागात कामाला आहेत. सहज म्हणून मी तिला विचारलं..
तुझं सासरचं आडनाव काय आहे गं..!

तर, थोडी लाजतच ती म्हणाली.. " सोनी "

बापरे.. तिच्या या उत्तरावर, आम्ही तिघेही अगदी मनमोकळे आणि पोटधरून हसलो. काय कमाल आहे ना, ज्या नावाने शाळेत सगळ्या मुली तिला चिडवायच्या. तेच नाव, तिला सासरी आडनाव म्हणून मिळावं. काय जबरदस्त योगायोग आहे ना..!

चारधाम यात्रा, ( प्रवास वर्णन ) भाग :- एक.

मी केलेली चारधाम यात्रा, तिला छोटा चारधाम असं संबोधलं गेलं आहे. उत्तराखंड या भागाला, देवभूमी तथा तपोभूमी सुद्धा म्हंटल गेलं आहे.

त्यामध्ये प्रामुख्याने.. यमुनोत्री, गंगोत्री, केदारनाथ आणि बद्रीनाथ हि तीर्थस्थानं येतात. आणि मोठा चारधाम म्हंटलं, कि त्यामध्ये.. बद्रीनाथ, द्वारका, जगन्नाथ पुरी, आणि रामेश्वर हि तीर्थक्षेत्र येतात.

मोठा चारधाम म्हणजे, संपूर्ण भारताची परिक्रमा आली. आपल्या सोप्या भाषेत सांगायचं झालं, तर हा प्रवास म्हणजे कश्मीर ते कन्याकुमारी. तर.. छोटा चारधाम म्हणजे, निव्वळ हिमालयाच्या पहाडी रांगामध्ये मनसोक्त अशी धार्मिक भटकंती मानलं गेलं आहे.

माझ्यामते, मोठा चारधाम पेक्षा छोटा चारधाम यात्रा फार खडतर आहे. कारण, या यात्रेदरम्यान काही भक्तगण " पंचकेदार " हि यात्रा सुद्धा करत असतात. पंचकेदार यात्रा म्हणजे, त्या शिवभक्ताची खरी कसोटी ठरते. कारण, छोटा चारधाम करत असताना माझी जी दमछाक झाली. त्याहून कैकपटीने मोठा पल्ला या पंचकेदार यात्रेदरम्यान पार करावा लागतो. आणि ते काम, अगदी सहजशक्य नाहीये. त्यामुळे, इच्छा असून सुद्धा मी तो मोह आवरता घेतला. कर्मधर्म संयोगाने, माझ्या हयातीत कधी तो योग्य योग जुळून आला..

तर, प्रभूचरणी मी सुद्धा विलीन असेन.

चारधाम यात्रेत, सर्वात प्रमुख स्थान ठरतं, ते म्हणजे " हरिद्वार " हरीच्या दर्शनाला जाणाऱ्या प्रत्येक भाविकाला, याच मार्गाने किंवा द्वारातून आपला तीर्थ प्रवास सुरु करावा लागतो. अतिशय गजबज असणारं हे ठिकाण, पावसाळ्यात आणि हिवाळ्यात अगदी गारठून गेलेलं असतं. हे पाच सहा महिनेच काय ते, त्यांचे कमवायचे किंवा सुगीचे दिवस असतात. त्यामुळे, यात्रेदरम्यान तेथील प्रत्येक व्यक्ती अगदी कंबर कसून कामाला लागेलेला असतो. वर्षभराची बेगमी, त्यांना याच काळात करून ठेवायची असते. त्यामुळे, ह्या काळात, पहाटे चार ते रात्री अकरा वाजेपर्यंत सगळी लोकं इथे अविरत सेवा पुरवताना आपल्याला पाहायला मिळतात.

इतर शहरांप्रमाणे, हरिद्वारच्या रेल्वे स्टेशन भागातील लॉज सुद्धा अगदी 'त्याच' लायकीची आहेत. मला काय म्हणायचं आहे, ते तुम्हाला समजलं असावं. घाईघाईने मी सुद्धा, या अशा भयंकर अवघड परीस्थित अडकलो होतो. त्यामुळे, प्रत्येकाला सावध करणं मी माझं कर्तव्य समजतो. त्यामुळे, थोडी शोधाशोध करून व्यवस्थित आणि रेल्वे स्टेशन पासून थोडा दूर पण छानसा लॉज प्रत्येकाने आपल्या बजेट नुसार निवडावा.

चार व्यक्तींकरिता.. साधारणपणे, बाराशे रुपयांपासून ते पुढे कितीही. याप्रमाणे आपल्याला तिथे चांगले लॉज मिळून जातात. शिवाय, धर्मशाळा सुद्धा आहेतच.

या भागात, विजेची खूप बोंबाबोंब असल्याने. लॉज मालकाशी सुरवातीलाच सगळ्या गोष्टी क्लियर करून घ्याव्यात. नंतरहून कोणतीही तक्रार चालत नाही. रात्री दहा वाजल्यापासून, सकाळपर्यंत तिथे लाईट नसते. दिवसा तसा काही फारसा विषय येत नाही. मोठमोठे लॉज मालक, आपल्या लॉजमध्ये जनरेटर लाऊन बाकी सगळ्या सोयी करत असतात.

पण सकाळी, अंघोळीसाठी गरम पाण्याची सोय. अगदी नशिबानेच व्हावी. नाहीतर थंड पाण्याने.शंभो.. हर, हर नारायणा.. करनं भाग पडतं..

मुख्य शहरापासून, ते गंगा घाटापर्यंतच्या अलीकडे एक किमी अंतरावर तेथील पोलीस यंत्रणेने त्या भागात मोठ्या चारचाकी वाहनांना मज्जाव केला आहे. त्यामुळे, तीनचाकी रिक्षाचालकच या भागातील ठराविक ठिकाणापासून आपल्याला अर्धा किलोमीटरभर अगोदरच सोडून मोकळे होतात.

तिथून पुढे गंगा घाटापर्यंत, आपल्याला पायी प्रवास करावा लागतो. पण तो प्रवास इतका भयंकर असतो. कि त्याची तुम्ही कल्पना सुद्धा करू शकत नाही. असं काय मोठं दिव्य त्या रस्त्यावर असेल..? हा प्रश्न तुम्हाला हमखास पडणारच. पण ज्या व्यक्तीला, ध्वनिप्रदूषणाचा त्रास होत असेल. त्यांच्याकरिता, हा भाग म्हणजे अगदी नरका समान आहे. इतकंच काय, या विषयाला वैतागून..तेथील पोलीस लोकं सुद्धा, हातामध्ये, एक भलं मोठं अणकुचीदार दाबण घेऊन त्याठिकाणी कार्यरत असतात.

न ऐकणाऱ्या रिक्षाचालकांना, किंवा इतर वाहनांना काहीएक न बोलता. ती लोकं त्यांची टायर पंक्चर करत असतात. त्यावरून, तुम्हाला तेथील परिस्थितीचा अंदाज यावा.

क्रमशः

पैसे कमवायचं, 

आणि त्याची साठवण करायचं. व्यसन जडलं.
कि त्यानंतर..!
त्या.. सदर व्यक्तीला,

अन्य कोणतंही " व्यसन " लागत नाही..!!

अवघ्या दीड वर्षात, हा सगळा खेळ घडला...!!

मुलींची प्रेम प्रकरणं.. ह्या विषयांना, आपल्या इथे फारशी किंमत किंवा महत्व दिलं जात नाही. तसं पाहायला गेलं तर.. असं करणं म्हणजे, एकप्रकारे त्या मुलींशी केलेली हि प्रतारणाच ठरत असते. असं म्हंटल तर, ते वावगं ठरू नये.
हे बोलनं, जितकं सोपं आहे. तितकंच स्वीकारानं किंवा त्याचं अंगीकरण करनं, मात्र फार कठीण आहे. आलीया भोगाशी, सगळेच सादर असतील. असं मुळीच सांगता येणार नाही..!

माधुरी दिसायला फारच सुंदर होती. पण त्याच बरोबर, सगळे उत्तम गुण सुद्धा तिच्या अंगी बाणले गेले होते. तिच्यासाठी, हि फार मोठी जमेची बाजू होती. कोणजाणे का, कसं आणि केंव्हा ती त्याच्या प्रेमात पडली. हे तिचं तिलाच उमजलं नाही. मुलींच्या, प्रेमाच्या बाबतीतल्या व्याख्या फार निराळ्या असतात. त्यांच्या मनाचा थांग आजपर्यंत कोणालाच लागला नाहीये. त्यात, सोळावं वरीस धोक्याचं जे असतं. त्या वयात तर, नको ते प्रकार त्यांच्या हातून घडत असतात. हे सर्वश्रुत आहेच..!

हि मात्र.. आता, एम.बी.ए. च्या शेवटच्या वर्षाला होती. उच्च कुटुंबातली खात्यापित्या घरची मुलगी. आणि.. त्याने तिच्यावर पक्कं गारुड केलं..
हा कोण आहे.? कसा आहे..?? काय करतो...??? कुठे राहतो....????
या कोणत्याच गोष्टीचा सारासार विचार न करता, त्याच्या सुंदर चेहेऱ्यावर ती जाम लट्टू झाली. आणि, अवघ्या सहा महिन्यात यांनी प्रेमाच्या आणाभाका घेत. लग्न करण्याचा निर्णय घेतला. तोवर, हि शेवटच्या वर्षाला पास होऊन एका खाजगी क्षेत्रात सर्विसला सुद्धा लागली. महिना, तीसेक हजाराची तिला नोकरी मिळाली होती. जणू काही, पिकलेला आंबाच त्या मुलाच्या झोळीत पडला होता.

आणि.. तो दिवस उजाडला..
कोणालाही न सांगता, यांनी परस्परच आपलं 'शुभमंगल' उरकून घेतलं.
मुलगी तशी फार धाडशी.. तिने, त्याच दिवशी फोन करून आपल्या घरच्यांना जे घडलं आहे ते कळवलं. घरच्या लोकांनी, ताबडतोब तिच्याकडे धाव घेतली. शेवटी काहीही झालं, तरी हि त्यांची एकुलती एक मुलगी होती. ती जिथे राहत आहे, त्या गावाचं नाव वरवर जरी चांगलं वाटत असलं. तरी, त्या घरापर्यंत पोहोचल्यावर तिच्या घरच्यांना काहीच सुचेनासं झालं.
एका जुनाट वाड्यात, दहा बाय बाराच्या दोन खोल्यांमध्ये तिझं भावी सासर सामावलं गेलं होतं. तिच्या घरातील तिचा स्वतंत्र बेडरूम सुद्धा त्याहून कैकपटीने मोठा होता. हे सगळं पाहून, तिच्या आई बापाच्या दुख्खाला तर पारावर राहिला नव्हता. रडारडीचा कार्यक्रम पार पडला. तेवढ्या घाईत सुद्धा, आईने मुलीला एका कोपऱ्यात घेऊन विचारपूस केली. तुला काही जबरदस्ती वगैरे झाली आहे का..? बघ, अजूनही वेळ गेली नाहीये. सगळं काही तुझ्या मनाप्रमाणे करून देऊ. तू आमच्याबरोबर अशीच माघारी चल. तुझी चूक आम्ही पोटात घ्यायला तयार आहोत..!
पण.. पोरीने आपण स्वखुशीने हे सगळं केल्याचं मान्य केलं. सगळं काही रीतसर आणि कायदेशीर असल्याने कोणीच काहीच करू शकत नव्हतं. बापाने पोरीला विनवणी केली,
पोरी.. मी तुझं धुमधडाक्यात लग्न लाऊन देतो. तू घरी चल. पण, पोरीचा नन्नाचा पाढा सुरूच होता.
शेवटी, तिच्या भावाने शेवटच अस्त्र फेकलं..
तुला आमचं ऐकायचं नसेल, तर तुला आमच्या संपत्ती मधील एक छदाम सुद्धा मिळणार नाही..!
पण, हे अस्त्र सुद्धा तिथे नाकाम ठरलं.. तिने..ती अट सुद्धा अगदी आनंदाने स्वीकारली..

त्या भयंकर वेळी, तिच्यावर कोणतं भूत सवार झालं होतं. ते कळायला मार्ग नव्हता. नाउमेद होत, तिच्या घरचे लोक तेथून निघून गेले. महिन्या भराने, तिच्या भावाने एका स्टांप पेपरवर संपत्ती सोडीसाठी तिची स्वाक्षरी घेतली. तिनेही त्याला ती स्वखुशीने देऊ केली. आणि, आल्या पावलीच तो माघारी निघून गेला. तिला, कायदेशीररीत्या संपत्तीतून बेदखल केलं गेलं होतं.

महिन्यावर महिने जात होते, सासू सासरे, दीर नणंद आणि हिचा दिवटा नवरा. ह्या सर्वांचं कुटुंब तिच्या एकटीच्या पगारावर चालू होतं. सगळं घर, अगदी मस्त मजेत बसून खात होतं.
सकाळी सहा वाजता उठून, घरातलं आवरून घरातील लोकांचा स्वयपाक तिझा स्वतःच डब्बा हि सगळी तयारी करून, ती ऑफिसला जायची. संध्याकाळी आल्यावर, घरातली सगळी कामं करता करता तिला रात्रीचे बारा वाजायचे. पण, ती बिचारी हे सगळं आनंदाने स्वीकारत होती. नेमका काय जादूटोणा झाला होता..? ते मात्र कळायला मार्ग नव्हता. ती एकटीच, राबराब राबत होती.
ह्या सगळ्या धावपळीत, बघता बघता एक वर्षाचा कालावधी लोटला..

तिच्या भावाचं लग्न ठरल्याची गोड बातमी तिच्या कानावर आली. तिलाही खूप आनंद झाला. तिच्या भावाने, तिने केलेल्या लग्नाला दोषी ठरवत. " तिच्यामुळे मला आपल्या समाजात मुलगी मिळत नाहीये " असा हेका लावत.. आपलं छुपं प्रेमप्रकरण, यशस्वी केलं होतं. सगळा दोष, तीच्यावर टाकून तो मोकळा झाला होता. पण हिला, त्याचं काहीएक सोयरसुतक नव्हतं..
तिच्या अनुपस्तीतच, भावाने आपलं लग्न उरकून घेतलं. तरी सुद्धा हि अगदी शांत होती. रक्ताची नाती, एकाएकी कशी काय तुटतात..? कि हे सर्व काही पैश्याच्या मोहापाई होत असतं..?
त्याचा सोनेरी संसार, मार्गी लागला होता. नवा जोडा कोल्हापूरच्या देवदर्शनाला जायचा होता. ठरल्याप्रमाणे सगळा कार्यक्रम आटोपला. आणि देवदर्शन करून माघारी येत असताना..
त्यांच्या गाडीला मोठा अपघात झाला. गाडीत, एकूण चार जन बसले होते. तीन जन तर जागेवरच गेले. फक्त, हि नवी नवरीच त्या अपघातातून सुखरूप बचावली होती.

गावभर वाऱ्यासारखी बातमी पसरली, संपूर्ण कुटुंबावर दुःखाचा डोंगर कोसळला होता. एकुलता एक मुलगा अपघातात मरण पावला होता. आई बापाच्या काळजावर फार मोठा घाव झाला होता. एका वर्षात, दोन नको त्या घटना त्यांना पहाव्या लागल्या होत्या. सगळा गाव हळहळ व्यक्त करत होता. सोबतच.. हा सगळा तिचा " तळतळाट " आहे..! अशी दबक्या आवाजात चर्चा सुद्धा चालू होती. दुखः कवटाळून तरी किती दिवस बसणार..? एकीकडे असणारी गडगंज संपत्ती, आणि दुसरीकडे त्याला आता कोणीच वारसदार नव्हता.

एवढ्या मोठ्या खटल्यात, त्यांच्या रक्ताच्या नात्याची आणि वारसदार ही एकमेवच उरली होती. म्हणतात ना, पैसा पैश्याकडे धाव घेत असतो..!!
त्या उक्तीप्रमाणे, घरात खायला कोण नसताना. तिच्या वडिलांना भावकीतल्या जागेतून सहा कोट रुपयांचा हिस्सा मिळाला. तरणीताठी सून घरात पडून होती. मुलगा देवाघरी गेला, आता त्या पैश्याला काय काडी लावायची का..?
शेवटी यांनीच मोठं मन करून, त्यातील दोन कोट रुपये त्या पोरीच्या नावावर केले. आणि, तिला तिच्या माहेरी धाडून दिलं. तुम्हाला जे योग्य वाटेल ते करा. पोर तरणी आहे, हवं तर तुम्ही तिचं लग्न लावून दिलत तरी आमची काहीएक हरकत नाही. असं म्हणून, जड अंतकरणाने सासऱ्याने सुनेचं घर सोडलं..

सगळ्या संपत्तीवर दावा सांगणारा तर या जगातून केंव्हाच निघून गेला होता.
" दाने दानेपर लिखा है खाणे वालेका नाम " या म्हणीप्रमाणे, तुम्ही कोणाच्या मुखातील घास काढून घेऊ शकत नाही. जे विधिलिखित आहे तेच घडत असतं. इतर कोणत्याही तळतळाटापेक्षा, स्त्रीचा शाप फार वाईट असतो. कधीही कोणत्याही स्त्रीचा तळतळाट घेऊ नये. इकडे बापाला सुद्धा त्याच्या मुलीचे हाल पाहवत नव्हते. शेवटी, मनाचा मोठेपणा दाखवत एकदा तो मुलीकडे गेला. आणि तिला म्हणाला.. माधुरी, ह्या खुराड्यात राहण्यापेक्षा तुम्ही दोघे नवरा बायको. आमच्या जवळपासच्या भागात राहायला का येत नाही. आम्हाला पाहायला सुद्धा आता कोणी उरलं नाहीये. हवं तर, तिथे जवळपासच मी तुला एखादं घर घेऊन देतो.
शेवटी बापाची इच्छा पोर टाळू शकत नव्हती. समजोता झाला, सुमारे सत्तर लाख रुपये घालून तिच्या बापाने तिला एक थ्री बीएचके फ्ल्याट घेऊन दिला.
जावयाला.. एक छानसं दुकान टाकून दिलं. व्यवसायाचे आणि घराचे सगळे हक्क त्यांनी स्वतःकडेच ठेवून घेतले. कारण, त्या मुलीच्या स्वभावाचा त्यांना अजूनही थांगपत्ता लागत नाहीये. उद्या चुकून हि लोकं सगळं काही फुकून मोकळे झाले तर काय घ्या..? हि पुसटशी भीती त्यांच्या मनामध्ये आहेच..

आता.. त्या उंची घरामध्ये, तिने तिचं सगळं कुटुंब आणून ठेवलं आहे. सगळे अगदी मस्त मजेत जीवनाचा आनंद उपभोगत आहेत. आता, ह्या सगळ्या कहाणीत.. " खोटा शिक्का कोणता, आणि खरा शिक्का कोणता..? "

हे.. तुमचं तुम्हीच ठरवा..!

दुसऱ्याच्या फोटोग्राफीवरचा " विश्वास " पूर्णपणे उडाल्यामुळे.
प्रत्येक व्यक्ती..
सेल्फीला, प्रथम " पसंती " देत असावा..!!

भयंकर काबाडकष्ट करून..
वेळप्रसंगी,
आपल्या पोटाला चिमटा घेऊन. शिकून, सवरून मोठा केलेला पोटचा गोळा.

लग्न झाल्यावर, जेंव्हा " चोरीला " जातो..!

तेंव्हा,
त्या गरीब आई बापाच्या कष्टाचं, खऱ्या अर्थाने " चीज " होतं..!