Monday, 8 May 2017

यावर्षी, फार असह्य उन्हाळा आहे ना..!
आपण सर्वांनी, उन्हाळ्याचं स्वागत करण्यासाठी. घरामध्ये.. फ्रीज, कुलर, एसी, पंखे, खिडक्यांना गारगार वाळ्याचे पडदे, थंडगार सरबतच्या बाटल्या. या सगळ्या गोष्टींची तजवीज तर करून ठेवली आहे. हे आपलं दर वर्षीचंच झालं.
पण, आपण लोकं एक साधा विचार का करत नाही. कि.. दरवर्षी, उन्हाचा चटका वाढतच चालला आहे. त्यावर, आपल्याला काही उपाययोजना करता येईल कि नाही..?
पण नाही.. अपना सर्वांच्या डोळ्यावर, एका अनामिक श्रीमंतीची झापडं चढली आहेत. सगळी सुखं, आपल्यासमोर, अगदी हात जोडून उभी असल्याने. आपल्याला कोणत्याच गोष्टीची चिंता वाटेनाशी झालीय.
पण हे कुठवर..? अजून, दोन तीन वर्षात, उन्हाच्या तापमानाचा पारा अगदी पन्नाशीला येऊन पोहोचेल. आणि, हे अगदी खरं आहे बरं का.
त्यावेळी.. हे कुलर, पंखे, फ्रीज आणि एसी सुद्धा आपल्या काहीच कामाचे उरणार नाहीत. पालिकेच्या नळातून येणारं पाणी सुद्धा, अगदी उष्ण असेल. त्यावेळी आपण काय करणार आहोत..?
मित्रांनो. जमलं तर, थोडं मागे वळून पाहा..
आपण सर्वांनी, आजवर चाळीस पंचेचाळीस उन्हाळे तर नक्कीच पाहिले असतील. त्यातील,सुरवातीचे उन्हाळ्यातील दिवस तुम्हाला नक्कीच आठवत असतील.
ते दिवस आजच्या इतके उष्ण होते का..?
नाही ना. मग, हे तापमानाचं गणित नेमकं चुकतंय तरी कुठे..?
आजवर, ह्या वसुंधरेची आपण होईल तेवढी हेळसांड करत आलो आहोत. वारेमाप वृक्षतोड करून, सिमेंटची देखणी जंगलं आपण उभी केली. आणि, संपूर्ण वातावरणाची आपण वाट लाऊन टाकली.
काय तर म्हणे, काचेची बिल्डींग. अरे त्यामुळे तापमानात अजून वाढ होत आहे. हे आपल्या लक्षात का येत नाही..?
अहो.. तो सूर्यनारायण रोजच्या रोज न चुकता, आपल्याला दर्शन देत असतो. बिचारा वारा तर, आपल्याला दिसत सुद्धा नाही. पण त्यामुळेच, आपण जिवंत आहोत. हे, कोणाच्याच ध्यानात कसं येत नाही. नित्यनेमाने पाऊस पडतोय म्हणून, आपली तृष्णा शांत होत आहे.
अहो.. पाऊस पडेल तेंव्हाच आपल्याला बिसलेरी मिळेल ना..! आणि, शुद्ध वारा वाहील तेंव्हाच एसी आणि आपला श्वास सुद्धा चालु राहील. कि, आता आपण हवा सुद्धा आयात करणार आहोत..?
आपण लोकांनी.. भरमसाठ जनता तेवढी वाढवून ठेवली आहे. पण त्यातला, एक सुद्धा कामाचा नाही. असं म्हणायची आत्ता वेळ आली आहे.
लग्न झाल्यावर, न सांगता प्रत्येक जन.. दोन,चार पोरं तेवढी काढून ठेवत आहेत. पण, या वसुंधरेचं सुद्धा आपण काहीतरी देणं लागतोय. म्हणून. पर्यावरणाशी निगडीत आपण एक तरी गोष्ट निश्चित करायला हवी. असं कधी वाटलं नाही..?
खरं सांगा..आजवर, आपण एक तरी झाड कधी लावलं आहे का हो..?
माझ्या माहितीप्रमाणे.. आजवर, हा मूलभूत प्रश्न तुमच्या मनात कधी आलाच नसेल नाही..!
आपलं तर झालं गेलं हो, पण.. आपल्या नंतर येणाऱ्या पिढीचं काय..?
काल टीव्हीवरील बातम्यात सांगत होते. येत्या शंभर वर्षात, या वसुंधरेचा अंत होणार आहे. त्याकरिता, आपल्याला एखाद्या नवीन ग्रहावर स्थलांतर करावं लागणार आहे. अहो, या पृथ्वीचीच आपण एवढी वाट लाऊन ठेवली आहे. त्यामुळे, हि बातमी जर त्या इतर ग्रहांना समजली तर..? आपण तिथे जाण्या आधीच, आपली ते वाट लाऊन ठेवतील.
हे सगळं स्वप्नवत आहे म्हणा, कारण.. सगळी जग दुनिया चंद्रावर गेली. तरी आपण आपल्या गावात नीट राहू शकत नाहीये. हि भयाण वस्तुस्थिती आहे.
चला तर मित्रांनो.. आपण सर्वांनी एक संकल्प करूयात. रानावनात, मोकळ्या जागेत, डोंगर कपारीत, जमेल तिथे आपण वृक्षारोपण करूयात. आणि आपण लावलेल्या त्या रोपट्याला फक्त तीन वर्ष सांभाळायची तसदी घेऊयात. त्यानंतर, ते झाड आपलं अपुनच वाढत जाईल. आपल्या मुलांना.. आपण जन्मभर पोसत असतो. तर मग, या झाडांना आपल्या खर्या जीवाला आपण फक्त तीन वर्ष पोसू शकत नाही का..?
भारतातील प्रत्येक व्यक्तीने, दरवर्षी एक झाड लावलं. तर, हे भारतवर्ष हरित होण्यात नक्कीच मदत होईल. निसर्ग आजवर आपल्याला भरभरून देत आला आहे. परंतु, आज आपल्याला त्याचं काहीतरी देणं चुकतं करायची वेळ आली आहे. आणि ते सुद्धा, आपल्याच हितासाठी आहे बरं का. हा विषय फक्त वाचून सोडून देऊ नका. यावर क्रिया आणि प्रतिक्रिया फार महत्वाची आहे. चला तर मग.. आपण सगळे एक संकल्प करूयात.
" एक झाड लाऊया, आणि आपली वसुंधरा वाचवूया..! "
करा रे मित्रानो.. आपल्या आज साठी. आणि, आपल्या आप्तांच्या उद्यासाठी. आपण ठोस पावलं उचलनं नक्कीच हितकारक असेल.
वसुंधरे.. तू आम्हाला, हवी आहेस. कारण, आम्ही तुझे आहोत. आणि, सदैव तू आमचीच असशील.

Tuesday, 2 May 2017

कशाला जाता रे तुम्ही विदेशात...?
तुम्हाला, विदेशात सुद्धा आपली लोकं हवी असतील,
तर.. आपल्या स्वदेशाला तेवढं विदेशी करता आलं तर पाहा.
आणि नाहीच जमलं.. तर, खुशाल पुढे चालत राहा....
विदेशी गेल्यावर, नोकरी अगोदर घराची उनिव तुम्हाला भासेलच..
पहिली त्याची सोय करा,
कारण.. आपल्याकडे कोंबड्यांना सुद्धा खुराडं असतं,
गुरा ढोरांची गोष्ट निराळी,
आपण, एक मराठी माणूस आहोत तेवढं बाकी लक्षात राहील असं पाहा..
आणि नाहीच जमलं.. तर, खुशाल पुढे चालत राहा.
जमलं तर, रस्त्यावर थोडं आजूबाजूला पहा.
कदाचित तुम्ही स्वतःच लाजाल, हमरस्त्यावर उघडं नागडं पहायची सवय नसते.
खरं तर, आपल्याला आजूबाजूला पाहिल्याशिवाय जमतच कुठे म्हणा.
पाहताना, लाज मात्र बाळगू नका.
आणि, नाहीच जमलं.. तर, खुशाल पुढे चालत राहा.
मॅक डी मध्ये वेटरचं काम करताना, समोर आपली बायको कस्टमर म्हणून असेल.
तर, बिलकुल लाजू नका.
कारण, आपण तिथे पैसा कमवायलाच गेलो आहोत.
हे आपल्या शिवाय कोणालाच माहिती नसतं. भोळेपणा मस्त एन्जॉय करा.
आणि, नाहीच जमलं.. तर, खुशाल पुढे चालत राहा.
सुट्टी म्हणून अशी घेऊच नका..
सुट्टी दिवशी सुद्धा कामाला जाऊ का..? हा प्रश्न, स्वतःच स्वतःला विचारा.
एखादा, वेगळा पार्ट टाईम जॉब मिळतोय का ते पहा.
तेवढीच, जादा उत्पन्नाची हवा.
आणि, नाहीच जमलं.. तर, खुशाल पुढे चालत राहा.
सोबतने नेलेल्या बायकोचा विचार तर तुम्ही बिलकुल करूच नका.
ती, उशिरा रात्री कामाला जाईल. आणि सकाळी घरी येईल,
येता जाता रस्त्यात तरी तुमची हमखास भेट होईल.
त्यातच, आपलं मिलन साजरं करा.
आणि, नाहीच जमलं.. तर खुशाल पुढे चालत राहा.
हे सगळं करा.. आपल्या देशाला, राष्ट्राला विसरा.
आपल्या आई बापाला विसरा, भाऊ बंधांना तिलांजली वाहा.
आणि, लोकाचा देश मोठा करा.
आणि, नाहीच जमलं.. तर, खुशाल पुढे चालत राहा.
कालांतराने, स्वदेशी आल्यावर तुम्हाला कोणीच ओळखणार नाही.
शप्पत आहे, जुन्या आठवणीत तुम्ही खूप रमताल,
तुमच्या खेळण्या कुद्न्याच्या जागेवर सुद्धा एक भव्य इमारत उभी असेल.
तेंव्हा.. स्वतःचं, " मायकल डिसोजा " हे नाव धारण करा.
स्वतःच, स्वतःला मूठमाती देवून मोकळे व्हा..
आणि, नाहीच जमलं.. तर, खुशाल पुढे चालत राहा.
कीर्तन.. या विषयाची जवळपास सर्वांनाच माहिती असावी..

गेल्या सोमवारी, श्री संत शिरोमणी व संत परिवाराचे परीक्षक " श्री संत गोरा कुंभार " यांची ७०० वी पुण्यतिथी होती. त्यानिमित्ताने, पुण्यातील एका विठ्ठल मंदिरात एक धार्मिक कार्यक्रम आम्ही आयोजित केला होता. त्याच बरोबर त्याचदिवशी सायंकाळी आठ वाजता डोंबिवली स्थित एक महिला कीर्तनकार ह.भ.प. म्हात्रे ताई यांच्या कीर्तनाचा सुश्राव्य कार्यक्रम सुद्धा ठेवला होता. माझ्या अपेक्षेपेक्षा सुद्धा जास्ती लोकं तिथे कीर्तन ऐकण्यासाठी जमा झाले होते.

म्हात्रे ताई, खरोखर लाजवाब कीर्तनकार होत्या. ठरल्याप्रमाणे त्यांनी सुद्धा त्यांच्या क्षेत्रातील नामवंत कीर्तनकारांना एकदा हाताखालून घेतलं. त्यात दोन दिग्गज कीर्तनकार लोकांची नावं होती. एक होते बाबा महाराज सातारकर आणि दुसरे होते, निवृत्ती महाराज इंदुरीकर. या दोघांनी.. कीर्तन या विषयीचा अगदी बाजार करून ठेवला आहे. असं त्या ताईचं म्हणनं होतं. आणि त्यात बऱ्यापैकी तथ्य सुधा आहे. एक लाख रुपयाच्या खाली हि लोकं कीर्तन करत नाही. उंची गाड्यात फिरतात, उंची बंगल्यात राहतात. तिथे ते काय करत असतील ते पाहायला कोणी गेलं नाही. पण जगाला शहाणपण शिकवायला हि मंडळी अगदी अव्वलस्थानी असतात. ज्ञानेश्वरी आणि गाथा फक्त पन्नास रुपयात विकत मिळतात. पण त्यावर गाढा अभ्यास करून लोकं लाखो रुपये कमवतात. हि वस्तुस्थिती आहे. शेवटी काय आहे, हा ज्याच्या अकलेच्या वापराचा भाग आहे.

असो..शेवटी काय आहे, ज्या ठिकाणी पैशाचा विषय आला. त्याठिकाणी धंदा हा आपोआप येतोच. या ह.भ.प.ताई सुद्धा आमच्याकडे काही मोफत प्रवचन द्यायला आल्या नव्हत्या. पण त्यांची बिदागी त्यामानाने बरीच कमी होती. आजवर, मांडवात बसून कीर्तन ऐकण्याची माझी हि पहिलीच वेळ होती. कीर्तन म्हंटल कि त्यात धार्मिक विषयापासून राजकारण, विनोद ते समाजकारण सगळं काही ओघाने येतंच. तर त्या कीर्तनात, " झाकली मुठ सव्वा लाखाची " या विषयची मला मस्त उकल मिळाली..
तर, ती बोधकथा अशी होती.

एकदा राजाच्या घरी, धार्मिक कार्य करण्यासाठी एक भटजी जातात. धार्मिक कार्य पार पडल्यावर दक्षिणा म्हणून राजा त्यांना काही रुपये देऊ करतात. ती दक्षिणा, आपल्या मुठीत घेऊन तो ब्राम्हण राजदरबारातून बाहेर पडतो.
गावातील सर्व लोकांना माहित असतं, कि राजाच्या घरी आज काहीतरी पूजा अर्चना आहे. आणि, ते भटजी जसे मुख्य गावात येतात. तशी त्यांच्यापाशी लोकांची एकच झुंबड उडते. आणि एक कुतूहल म्हणून सगळी लोकं त्यांना विचारणा करतात.

राजाने, दक्षिणा म्हणून तुम्हाला काय दिलं आहे..?

भटजी महाचतुर असतात, ते म्हणतात.. मी तुम्हाला ते असं सांगणार नाही. तुम्हीच ते ओळखा. आणि या ओळखा ओळखीच्या खेळाचं कधी एकदा पैजेत रुपांतर होतं.
हे कोणालाच समजत नाही.
एक व्यक्ती म्हणतो.. तुमच्या मुठीत झाकलेली जी काही वस्तू असेल. ती मी दहा हजार रुपयात विकत घ्यायला तयार आहे. तर दुसरा व्यक्ती, लगेच वीस हजाराची बोली लावतो. तिसरा, चौथा, पाचवा, सहावा..असं करता करता ती बोली वाढतच जाते.
आणि बघता बघता हि बोली अगदी एक लाखावर येऊन पोहोचते. आता बाकी सर्व लोकांची उत्सुकता शिगेला पोहोचते. कि त्या झाकल्या मुठीत नेमकं काय असेल..?

बाहेर चालू असलेला प्रकार पाहून, खुद्द प्रधानजी सुद्धा त्या गर्दीत सामील होतात. आणि घडला प्रकार पाहून अचंबित होतात. आणि हि हकीकत महाराजांना कळवतात. शेवटी महाराज सुद्धा चिंताग्रस्त होतात. आणि त्याठिकाणी येऊन, ब्राम्हणाला स्वतःच दिलेल्या दक्षिणेची सव्वा लाखाची बोली लावतात. आणि, त्या ब्राम्हणाच्या हातातील ती दक्षिणा गुपचूप आपल्या मुठीत घेऊन निघून जातात.
शेवटी लोकांना सुद्धा वाटतं. कि राजाने ब्राम्हणाला चुकून नक्कीच काहीतरी मौल्यवान भेट वस्तू दिली असणार आहे. त्यामुळेच तर धावत पळत येऊन त्यांनी हि बोली लावली असावी.

तर विषय असा असतो.. राजाने भटजीला फक्त " सव्वा रुपया " दक्षिणा दिलेली असते. झाकली मुठ उघडली, तर राजाच्या नावाने लोकांनी छी थू केली असती. आपला राजा येवढा कंजूस कसा..?
त्यामुळे रयतेसामोर आपली आब जाऊ नये. म्हणून राजाला हि बोली लावणं भाग पडलेलं असतं. शेवटी काय आहे, नदीचं मूळ आणि साधुचं कुळ कधी शोधू नये.
या उक्तीप्रमाणेच, झाकली मुठ कधी उघडून पाहू नये. आणि कोणाला दाखवू हि नये.

कारण.. झाकली मुठ हि, नेहमी " सव्वा लाखाचीच " असते..!


Monday, 24 April 2017

अरे संसार संसार जसा तवा चुल्यावर.
आधी हाताला चटके, तवा मिळते भाकर.

कवियत्री बहिणाबाई चौधरी यांनी लिहिलेली हि सुरेख रचना. आजवर प्रत्येक सुगरणीच्या मनाचा ठाव घेत आली आहे. वीतभर पोटासाठी फक्त दोनच गोष्टीची गरज असते.

" भाजी आणि भाकरी..! "

स्वयपाक करायला येत नाही, अशी महिला शोधून सुद्धा सापडणार नाही. ( काही अपवाद वगळता )
भाजी कोणालाही सहजासहजी बनवता येऊ शकते. परंतु, भाकरी बनवणं खरोखर फारच दिव्य काम आहे. आणि त्यातल्या त्यात त्या भाकरी चुलीवर बनवणे म्हणजे फारच कठीण काम. काही महिला तर या भाकरी चक्क हातावर सुद्धा थापत असतात. ते त्यांचं कसबच म्हणावं लागेल.

परवा माझ्या गावी.. माझ्या नातवाचा जावळाचा कार्यक्रम होता.
कराड भागात, या देवकार्यांसाठी जावळ बकरं आणि पाट, कोंबडं द्यावं लागतं. एकंदरीत, हा तिखट नैवेद्याचा कार्यक्रम असतो. 

पूर्वी.. घरातील सगळ्या महिला मिळून हा कार्यक्रम मार्गी लावायच्या. 
पण हल्ली, ग्रामीण भागात सुद्धा आचारी लोकं हि कामं करू लागल्याने. घरातील महिलांना थोडा आराम मिळू लागला आहे. या कार्यक्रमात जेवणासाठी अंदाजे दीड दोनशे व्यक्ती तरी हमखास येत असतात. मग इतक्या लोकांसाठी भल्या थोरल्या भाकरी कोण थापणार..? हा फार मोठा प्रश्न असतो.

कराड पासून अवघ्या अकरा किमी अंतरावर डोंगराच्या कुशीत दडलेलं निळेश्वर वडोली नामक आमचं एक छोटसं गाव आहे. तर, त्या गावात आमचा हा जावळ बकऱ्याचा कार्यक्रम होता. आणि त्या कार्यक्रमात, भाकरी थापण्यासाठी आमच्या गावाच्या शेजारी नव्याने निर्माण झालेल्या " सुंदर नगर " नामक लोकवस्ती मध्ये राहणाऱ्या कर्नाटक भागातील दोन महिला तिथे या कामासाठी आल्या होत्या. सहा विटांच्या चुलीवर लोखंडी तवा ठेऊन परातीमध्ये ज्वारीचं पीठ मळून त्याच्या पातळशा भाकरी बनवण्याचं कसब मला त्यांच्याकडून पाहायला मिळालं.

या महिलांनी आम्हाला सुरवातीलाच सांगितलं होतं.. आम्हाला गेस शेगडीवर भाकरी बनवता येत नाही. आम्हाला फक्त चुलीवरच भाकरी बनवता येतात..! 
खरं तर गेस शेगडीवर हे काम अधिक सोपं झालं असतं. पण चुलीवर बनवलेल्या भाकरीची चव काही लाजवाबच असते. हे त्यापाठीमागील मुख्य कारण आहे. आणि या चुलीवरील कामात त्या महिलांना चांगला उरक सुद्धा आहे.

सहा विटांची चूल पेटवल्यावर, त्या चुलीवर तवा ठेऊन दुसरीकडे परतीमध्ये त्या पिट मळायला घ्यायच्या. एका वेळेला, किमान आठ दहा भाकरी बनतील इतकं पिट त्या माळून ठेवत होत्या. ज्वारीचं पिट मळायला सुद्धा कमालीची ताकत लागते बरं का. त्यानंतर, मळलेल्या पिठाचा ठराविक आकाराचा उंडा घेऊन कडप्प्याच्या काळ्या फरशीच्या तुकड्यावर त्या महिला भाकरी थापायला घेत होत्या. विशिष्ट प्रकारचा लयबद्ध हालचाल आणि आवाज करत त्या इतक्या सुरेख आणि पापडा सारख्या पातळ भाकरी थापायच्या. कि पाहणाऱ्याने फक्त पहातच राहावं. ईतकी अजब कला त्या महिलांच्या हातामध्ये होती. भाकरी थापून झाली, कि त्या भाकरीला तव्यावर टाकून त्यावर पाण्याचा हात फिरवून तिला शेकण्यासाठी सोडून लगेच दुसरी भाकरी थापायला घेत होत्या. तोवर त्या चुलीतील लाकडं कमी जास्ती करून विस्तव त्यांना हवा तसा काम जास्ती करत होत्या. आणि बघता बघता, ती पातळशी भाकरी टम्मकण फुगून टमाटम गोल व्हायची.

त्या महिलांच्या कामाचा उरक इतका भयंकर होता. कि अवघ्या तीन चार तासामध्ये, त्या दोघींनी मिळून पाच पायलीच्या भाकरी थापल्या होत्या. ते सुद्धा एकही ब्रेक न घेता. आणि, त्या कामाचा त्यांचा मोबदला सुद्धा अगदी अल्प होता. त्या पाच पायलीच्या भाकरी थापण्यासाठी, त्या दोघींनी फक्त सातशे रुपये घेतले होते. पण त्या भाकरी चवीला अगदी सात हजार रुपये किमतीच्या होत्या. आणि अगदी गोड सुद्धा होत्या. 

परमेश्वराने प्रत्येकाला काहीनाकाही कला देऊन ठेवली आहे. भले त्या महिला जास्ती शिकल्या नसतील. पण त्यामुळे त्यांचं काहीएक नडत नाहीये. परमेश्वराने त्यांना सुगरण हे नामांकित कला बहाल केली आहे. कमावती नको, पण असं साजूक आणि शेलकं खाऊ घालणारी धर्मपत्नी सर्वांना मिळो. शेवटी काय आहे.. 

" खाशील तर होशील, आणि होशील तर जगशील. "

Sunday, 23 April 2017

पुणे महापालिकेत.. आज, ज्या गाडीवर मी काम करत आहे..
पूर्वी त्या गाडीवर, मेहेर आडनावाचा एक व्यक्ती ड्रायव्हर म्हणून कामाला होता.
सरकारी खाकी पोशाख आणि डोक्यावर पांढरी शुभ्र गांधी टोपी परिधान करणारा मेहेर. चांगला उंचापुरा आणि जाडजूड अंगाचा होता. खरं तर हा मारवाडी बच्चा पण रंगाने बराच सावळा होता. गाडीवर असताना, तो सतत बिडी ओढत धुराच्या रेषा हवेत सोडायचा.
बरोबर दहा वर्षांपूर्वी तो ड्रायव्हर रिटायर्ड झाला, आणि त्याच्या जागी या गाडीवर मी नव्याने रुजू झालो.
पुणे महापालिकेतील ड्रायव्हर लोकांना, गाडीतील इतर कोणतीच कामं करावी लागत नाहीत.
रोज सकाळी आठवणीने, गाडीतील.. हवा, पाणी, ऑइल आणि डीझेल तेवढं चेक करून घ्यायचं. बाकी गाडीमध्ये कोणताही तांत्रिक बिघाड आला, तर आमच्या डेपोतील ब्रेक डाऊनची गाडी आणि फिटर लोकं येऊन ती गाडी दुरुस्त करून जातात. त्यामुळे, किमान मलातरी गाडीमधील इंजन दुरुस्तीची किंवा इतर कामांची फारच जुजबी माहिती आहे.
तर एकदा काय झालं.
या मेहेर नामक ड्रायव्हरच्या गाडीमध्ये काहीतरी बिघाड झाला होता. म्हणून, त्याने व्हेईकल डेपोला तसा फोन केला. आणि सांगितलं.
" हॅल्लो, मी मेहेर बोलतोय.. पुणेस्टेशनला माझी गाडी बंद पडली आहे..! "
झालं.. डेपोमध्ये, एकच धावाधाव सुरु झाली. ब्रेक डाऊनची गाडी फिटर लोकांना घेऊन अवघ्या अर्ध्या तासात त्या संभाव्य ठिकाणी येऊन पोहोचली. पण त्या ठिकाणी त्यांना आजूबाजूला पालिकेची कोणतीच बंद गाडी दिसेना. शेवटी, हा मेहेरच त्यांच्यापाशी गेला आणि म्हणाला.
कोणाला शोधताय..?
तर.. ती फिटर लोकं म्हणाली.. अरे बाबा, मेयरची ( महापौरांची ) गाडी बंद पडली आहे. असा त्यांचा डेपोला फोन आला होता. आम्ही तीच महापौरांची गाडी शोधत आहोत.
त्यावर.. हा ड्रायव्हर त्यांना म्हणाला.
अरे, तो फोन मीच केला होता. माझीच गाडी बंद पडली आहे. मी इकडून " मेहेर " बोलतोय असं म्हणालो. आणि तुम्हाला चुकून " मेयर " ऐकू आलं असावं..!
मेहेर ड्रायव्हरचं हे वक्तव्य ऐकून ती फिटर लोकं सुद्धा या मेहेरवर जाम भडकले, त्यांचा पक्का डिसमुड झाला होता.
कारण.. फार मोठी धावपळ करत ते या कामासाठी आले होते. पण आता मात्र त्यांना, पुण्याच्या मेयरच्या गाडीचं नाही. तर.. मेहेर नामक ड्रायव्हरच्या गाडीचं काम करावं लागणार होतं.

काही प्राणी मरतात, तर काही हकनाक मारले जातात. अगदी.. मनुष्य प्राणी सुद्धा मारला किंवा मेला जात असतो.
तर मग.. जंगलात शिकार करत असताना मोठ्या मांसाहारी प्राण्यांकडून छोट्या प्राण्यांना एक भक्ष म्हणून मारलं जात असतं. पण, ते फक्त त्या संभाव्य प्राण्याच्या पोटाची आग विझवण्यासाठी. असं विनाकारण कोणी कोणाला मारणार नाही. तसं पाहायला गेलं तर.. हे एक जीवनचक्र आहे.
परंतु,
मनुष्य.. हा, शाकाहारी प्राणी असताना सुद्धा. निव्वळ आपल्या जिव्हेचे चोचले पुरवण्यासाठी किंवा अगदी अपघाताने तो मांसाहारी झाला आहे. याबाबत कोणाचंही दुमत नसावं.
शेवटी काय आहे,
मारलं किंवा मेलं, कि.. त्याची विल्हेवाट हि लागणारच असते..!
तर मग.. शिकारी प्राणी शिकार करून खातो. किंवा, मनुष्य प्राणी जिव्हेचे चोचले किंवा पोटाची खळगी भरण्यासाठी जनावर मारून खात असतो.
परंतु, आपण विचार करायला गेलो तर. या न त्या कारणाने, हे जीवित प्राणी अप्रत्यक्षपणे का होईना. कोणाच्या तरी कामाला येतच असतात.
यातील, प्रत्येक मुक्या जनावराच्या.. मासाचा, चामडीचा, दाताचा, शिंगांचा किंवा आणखीनही अशा बऱ्याच काही गोष्टी असतील. आपण, मनुष्य प्राणी त्याचा पुरेपूर आणि हवा तसा वापर करून घेत असतो. का तर, आपल्याकडे काहीतरी जास्तीची अक्कल आहे म्हणून. आणि, कोणत्याही परिस्थितीत आपल्याला ते " जीवधन " वाया घालवायचं नसतं. हा विचार, म्हणजे अगदी काळ्या दगडावरची पांढरी रेष आहे.
परंतु, याला सुद्धा अपवादात्मक अशी आणखीन एक गोष्ट आहे.
मनुष्यप्राणी.. जीवित असताना सुद्धा कोणाच्या कामाला येत नाही. आणि, मेल्यावर सुद्धा तो कोणाच्याच कामाला येत नाही. निरनिराळे जातिवंत पगडे धारण करून, जो तो जीवित व्यक्ती, त्या मयत व्यक्तीचा आपापल्यापरीने धार्मिक अंत्यविधी पार पाडत असतो.
पण खरं पाहायला गेलं तर, आपल्या मानवी शरीराला जाळून किंवा गाडून कोणता हेतू साध्य होणार असतो..? पूर्वापार चालत आलेल्या या परंपरांना आपण कोठेतरी थांबवलं पाहिजे. हे आपलं कर्तव्य नाहीये का..?
जन्मजात डोळे नसल्याने, कितीतरी अंध बांधव त्यांचं संपूर्ण आयुष्य गडद काळोखात घालवत असतात. अपघातात चामडी जळलेल्या व्यक्ती, कितीतरी मोठ्या नर्कमय यातना भोगत असतात. परंतु काही केल्या त्यांना त्वचा किंवा डोळे मिळत नाही.
मूत्रपिंड, हृदय, स्वादुपिंड..
अशा कितीतरी मानवी अवयवांची गरज असलेले व्यक्ती, रोजच्या रोज हकनाक मरत असतात.
का तर..
" भारतात, अवयव दान करण्याची परंपरा किंवा दानत नाहीये.! "
मित्रहो..
" मरावे तरी कीर्तीरूपी, नाही.. तर " अवयव " रुपी तरी उरावे..! "
हा.. नवीन मूलमंत्र आपण सर्वांनी अमलांत आणणं आजची खरी आणि काळाची गरज आहे.
व्यक्ती गेल्यानंतर.. त्याला जाळून किंवा गाडून तुम्हाला त्याच्या स्मृती जपता येणार नाहीयेत. परंतु, त्याच्या मृत्यू पश्चात..
खोटं बोलून म्हणा किंवा त्या मृत व्यक्तीच्या मर्जीविना म्हणा. तुम्ही जर अवयव दानाचं हे महान सत्कार्य कराल. तर, तुमचे मृत आप्तेष्ट कोणत्याही रुपात तुम्हाला सदैव भेटत राहतील.
आणि, ते सुद्धा खऱ्या अर्थाने स्वर्गलोक प्राप्त करतील.
मित्रांनो.. मरणोत्तर अवयव दान, हि आजच्या काळाची गरज आहे. मृत शरीरातील महत्वाचे अवयव दान करून, आपण आपल्या मनाप्रमाणे मृत व्यक्तीचे अंत्यसंस्कार करू शकतोच कि.
 तर मग, विनाकारण..
" टिकाऊ अवयवांना टाकाऊ किंवा जळाऊ करण्यात कोणतं शहाणपण आहे..? "
बघा, विचार करा.. अवयव दान हि काळाची खरी गरज आहे..!

Saturday, 25 March 2017

माझ्या एका मित्राला, एक; खूप घाण सवय आहे.
तो स्वतः, तब्बेतीने जरा गरगरीत आहे...
परंतु, त्याच्यासमोर कोणी मित्र वगैरे आला. कि, त्याचं नेहेमीचं एकच टुमनं असतं.
काय रे, तुझी तब्बेत खूपच खराब झालीय...!
मग, तो समोरचा मित्र .. पहिली स्वतःची, आणि' अर्थात, नंतर त्याची सुद्धा समजूत काढतो. 
आणि म्हणतो..... नाही रे, माझ्या तब्बेतीला काय झालय. अगदी तशीच आहे.
कमी नाही कि जास्ती नाही. अगदी व्यवस्तीत आहे मी..!
मित्रहो, होतं काय.. कि, एखाद्याच असं नकारार्थी बोलनं.
जर कोणी, खरोखरच मनावर घेतलं तर ?
किती पंचायत होईल..!
 मन, विनाकारणच झुरणीला लागतं. मनामध्ये, नको ते विचार येऊ लागतात. विनाकारणच घाबरायला होतं. काळजी वाटते, आपल्या तब्बेतीला काही झालं तर नसेल ना ?
असे, नाना विचार मनामध्ये येऊ लागतात.
त्याउलट, तुम्ही एखाद्याला असं म्हणा....
काय रे मित्रा, तुझी तब्बेत खूप मस्त दिसतेय. काही, खुराक वगैरे लावला आहेस कि काय ?
बघा, तुमच्या ह्या एका वाक्याने. समोरच्या व्यक्तीच्या अंगावर मुठभर मास नक्कीच वाढेल.
नेहेमी, सकारात्मक बोलायला शिकलं पाहिजे. असा, माझा तरी हट्ट आहे...
तर, आज नेमका तोच 'गरगरीत' मित्र मला भेटला.
घाई गडबडीत, त्याची स्कूटर थांबवून तो मला काही तरी ( म्हणजे, तेच नेहेमीचं ) म्हणणार. तितक्यात, मीच त्याला म्हणालो.
काय रे, तुझी तब्बेत खूपच वाढलीय. अशा स्थूल पणामुळे, तुला हृदय विकाराचा झटका येण्याची दाट शक्यता आहे. असं, मला वाटतंय. जरा वजन कमी कर राव तुझं...
माझं, हे वाक्य ऐकताच. गडी, अगदी कावरा बावरा झाला. आणि, म्हणाला...
चल.... येऊ का ? मी जरा, घाईमध्ये आहे....
असं म्हणून, तो स्कूटरला स्टार्टर मारून पळून गेला.
(त्याची खोड जिरवण्याकरिता, मी मुद्दामच त्याला असं म्हंटल होतं.)
स्वतःवर वेळ आली, कि अशी गत होते....
प्रत्येकाला वाटत असतं. मी निरोगी असावं, दणदणीत असावं.
विनाकारण, एखाद्याला हिणवण्यात काय अर्थ आहे..?
चला तर मग, संकल्प करूयात. आणि, सकारात्मक दृष्टीकोन ठेउयात.