Thursday, 28 April 2016

माझ्या ऑफिसच्या बाजूला, 
एक नवीन इमारत बांधण्याचं काम चालू आहे. विटांचा सांगाडा तयार झालाय. आता, प्लास्टरचं काम चालू आहे. त्या साईटवर कामाला असणारा, एक साठीतला मनुष्य..
रोज सकाळी.. त्या विटांच्या बांधकामावर पाणी मारण्याचं काम करत असतो. हिवाळ्यात मला त्याची खूप कीव यायची. आता उन्हाळा आहे, म्हणून काही वाटत नाही.
काही माणसाचं नशीबच खोटं असतं. त्यांना, मरेस्तोवर राबायचा शापच मिळालेला असतो.

तर.. आज तो व्यक्ती बांधकामाला पाणी मारत असताना. चुकून, त्या पाण्याचा फवारा शेजारील इमारतीच्या एका गेलरीत पडला. तिथे, अगदी त्यांच्याच वयाचे एक वृद्ध गृहस्थ राहायला होते. आणि, त्यावेळी नेमके ते सुद्धा गेलरीत उभे होते. 
त्यांच्या गेलरीत पाणी पडल्या बरोबर. व्हस्सकन, ते त्या म्हाताऱ्यावर खेकसले.

"काय रे म्हाताऱ्या, अक्कल नाहीये का तुला..! नीट पाणी मारता येत नाही का तुला..?
त्यावर शांतपणे, तो वृद्ध गृहस्थ त्यांना म्हणाला..!
"अरे म्हाताऱ्या.. मी मुद्दाम पाणी नाही टाकलं रे, चुकून पडलं बघ..!
त्या व्यक्तीचं, एकेरीतलं प्रतिउत्तर ऐकून, हा धनाड्य म्हातारा भलताच चिडला, आणि त्याला म्हणाला..!
"म्हातारा कोणाला म्हणतोस रे..? तुझी लायकी आहे का मला म्हातारा म्हणण्याची..?
त्यावर..तो गृहस्थ म्हणाला..
"अरे म्हाताऱ्या.. मला म्हातारा म्हणण्याचा अधिकार तुला कोणी दिला..? 
तू, उंची इमारतीत राहतोस, म्हणून मला काहीही बोलशील का..?  तू काय, मला खायाला घालतोस का..?

हे सगळं, मी तिथे उभं राहून पाहत होतो. त्या म्हाताऱ्या व्यक्तीचा अनावर झालेला राग मला पाहवत नव्हता. 

" मी लाचार आहे, पण कोणाचा मिंदा नाही..! "
त्याला.. फक्त हेच सांगायचं होतं. आणि, ते मला समजलं होतं..!

शेवटी, मी सुद्धा त्या भांडणात सहभाग घेतला. आणि, त्या शेजारच्या इमारती मधील काकांना म्हणालो. 
काका.. पावसाळ्यात, पावसाचं पाणी तुमच्या गेलरीत येतं, तेंव्हा तुम्ही कोणावर राग काढता हो..?
माझ्या ह्या एका वाक्यासरशी, काका निशब्द झाले. आणि गुपचूप घरात निघून गेले. 

म्हातारपण फार वाईट असतं. " गरीबाचं सुद्धा आणि श्रीमंताचं सुद्धा. " 
एकाला, सांभाळायला कोणी नाहीये. म्हणून, नाईलाजाने तो हे काम करत आहे. आणि, दुसऱ्याला सोबतीने बोलायला कोणी नाहीये. म्हणून, तो बोलण्यासाठीचा बहाणा शोधत आहे..! 

" वाह रे प्रभू तेरी अजब लीला..! "

कामगार बाबांची बाजू घेऊन बोलल्याने, ते माझ्यावर खूप प्रसन्न झाले होते. इतक्या म्हाताऱ्या वयात सुद्धा, ते.. माझे उपकार मानायला विसरले नाहीत. गरीबाचा सुद्धा कोणीतरी वाली असतो. हे अनुभवल्याने त्यांचा आनंद गगनात मानत नव्हता.

आणि.. आनंदाच्या भरात, भरल्या डोळ्यांनी माझ्याकडे पाहत. त्यांनी, कृतज्ञता पूर्वक मला हात जोडले. हात जोडताना, त्यांच्या हे सुद्धा ध्यानात आलं नाही. 
कि.. आपल्या हातातील पाण्याचा पाईप तसाच चालू आहे. आणि, सकाळच्या पारी.. नकळतच, त्यांना सुद्धा आपादमस्तक गंगास्नान मिळालं.

आणि.. हर्ष उल्ल्हासाने, माझी " नयनगंगा " सुद्धा.. आपसूकच, वाहती झाली..!


भारतीय..

मी.. कॉंग्रेसी नाही,
पण, इंदिराजींचा सुपुत्र आहे.
मी.. भाजपीय नाही,
पण, मोदी साहेबांचा भक्त आहे.
मी.. राष्ट्रवादी नाही,
पण, पवार साहेबांचा चाहता आहे.
मी.. मनसैनिक नाही,
पण, राज साहेबांचा चेला आहे.
मी.. नांगरधारी नाही,
पण, शेतकऱ्यांचा कैवारी आहे.
मी.. शिवसैनिक नाही,
पण, बाळासाहेबांचा सच्चा शिलेदार आहे.
मी.. जयभीम नाही,
पण, डॉ.बाबासाहेबांचा खरा पाईक आहे.
मी.. क्रांतिकारी नाही,
पण, त्या त्रिमूर्तीचं रक्त माझ्या अंगात सळसळत आहे.
मी प्रामाणिक नाही,
पण.. लालबहादूर मला लाचखोर होऊ देत नाहीत.
मी.. जहाल नाही,
पण, लोकमान्य टिळक मला मवाळ होऊ देत नाहीत.
मी.. मावळा नाही,
पण, श्री छत्रपती शिवराय मला गुलाम होऊ देत नाही..
मी.. कवी नाही,
पण, अटल बिहारींना मी कदापि विसरू शकत नाही.
पण.. मी एक भारतीय आहे.
आणि, त्याचा मला सार्थ अभिमान आहे..!

~पंडित पॉटर~

Friday, 22 April 2016

स्वतःच्या घराला,
सोन्यासारखं आणि नीटनेटकं ठेवता येत नसेल...!
तर..
सोनाराकडून विकत आणलेल्या, भेसळयुक्त आणि महागड्या सोने खरेदीने.
घर, सोन्यासारखं होणार आहे का..?
समस्त स्त्री वर्गाला, कोणत्याही मंदिराच्या गाभाऱ्यात प्रवेश दिला जावा..! 

या मताशी, मी अगदी ठाम आहे. पुरुषांना जशी देवाची, देवीची सेवा पूजाअर्चा करावीशी वाटते. तशी, स्त्रियांना सुद्धा ती वाटत असेलच कि. किंबहुना, पुरुषांपेक्षा महिलाच जास्ती धार्मिक असतात. बरेच धार्मिक विधी त्या स्वहस्ते पार पाडत असतात. हे सुद्धा माझ्या बरेचदा पाहण्यात आलं आहे. आणि, प्रत्येक व्यक्ती आपापल्या घरी ते पहातच असेल. घरातील पूजापाठ, ह्या महिला मंडळीच करत असतात. पुरुष फक्त एक अगरबत्ती ओवाळून मोकळे होतात.
 
राहिला विषय विटाळाचा.. 
शरीराच्या ज्या भागातून, खुद्द पुरुष सुद्धा जन्म घेतो. ती जागा, अपवित्र असेलच कशी..? हिंदू संस्कृती मध्ये, योनीपूजा आणि लिंगपूजा, हा फार मोठा श्रद्धेचा भाग आहे. त्याला अपवित्र म्हणणं म्हणजे, फारच मूर्खपणाचं ठरेल..

काही वर्षांपूर्वी, हौसेखातर मी माझ्या काही मित्रांना सहकुटुंब तिरुपती यात्रेला घेऊन गेलो होतो. एकूण.. वीस बावीस लोकं आम्ही त्या धार्मिक यात्रेत सहभागी झालो होतो.
ज्या दिवशी, आम्हाला बालाजीच्या दर्शनाला जायचं होतं. त्याच दिवशी सकाळी, माझ्या एका मित्राच्या पत्नीचा नेमका ऋतुकाळ सुरु झाला. 
आज दर्शन करून, आम्ही साधारण तिसर्या दिवशी परतीच्या प्रवासाला निघणार होतो. तोपर्यंत, त्या वहिनींचा ऋतुकाळ काही संपणार नव्हता. आणि, त्या वहिनींना बालाजीच्या मूर्तीचं दर्शन काही घडणार नव्हतं. हे आता जवळजवळ पक्कं झालं होतं. आणि, नाईलाजाने त्यांनी सुद्धा त्याकरिता होकार दर्शविला होता. अशा बाबतीत, महिला खूप समंजस असतात हो..
त्यामुळे, मित्राने त्याच्या बायकोला दर्शनाला सोबत न्यायला टाळाटाळ केली. आणि, नेमकी हि गोष्ट माझ्या कानावर आली. 

त्या मित्राला, एकाबाजूला नेऊन मी विचारलं. का रे बाबा काय गडबड आहे..? तर त्याने वरील घडलेला प्रकार मला सांगितला. त्यावर मी त्याला विचारलं, हा प्रकार आणखी कोणाला माहित आहे का..? तर म्हणाला, नाही कोणालाच माहित नाहीये. हे सगळं अजून आमच्यातच आहे. आणि, आता तुला समजलंय. पण काय आहे, आमच्यामुळे इतर लोकांना शिवताशिवत नको. म्हणून, मीच हा निर्णय घेतला आहे. आणि, तिला सुद्धा हे सगळं मान्य आहे.

हि 'आतली' गोष्ट कोणाला माहित नव्हती म्हणून बरं झालं. आणि, खासकरून कोणत्याच महिलेला माहित नव्हतं. हि फार मोठी जमेची बाजु होती. कारण, एक स्त्रीच दुसऱ्या स्त्रीची फार मोठी अशुभ चिंतक असते. आणि लगेच, तिचं पितळ सर्वांसमोर उघडं करून ती दाखवत असते. राग माणू नका, परंतु हि अगदी सत्य परिस्थिती आहे. 
शेवटी, त्या वाहिनी सुद्धा आमच्या चर्चेत सामील झाल्या. आणि, त्या मला म्हणाल्या. 

" नको हो भाओजी, आम्ही बायका ऋतुचक्र काळात एकमेकींना लगेच ओळखतो..! "

शेवटी, त्या वहिनींची मी कशीबशी समजूत घातली. आणि, त्यांना दर्शनाला येण्यासाठी तयार केलं.. मी त्या मित्राला म्हणालो.. अरे एवढं मोठं देवस्थान आहे. इथे कोण कसा आणि काय करून आला असेल ते आपल्याला माहित आहे का..? आणि, पुन्हा तुझं तरी इकडे कधी येणं होणार आहे का..?
तू काहीही काळजी करू नको. वहिनींना पुन्हा एकवेळा नाहून घ्यायला सांग. आणि, निसंकोचपणे त्यांना आपल्यासोबत घेऊन चल. फारफार तर..दर्शन झाल्यानंतर मंदिरा बाहेर आल्यावर ऋतुचक्र सुरु झाला. असं इतर मैत्रिणींना त्यांना सांगायला सांग. त्यामुळे, इतर महिला सुद्धा त्यांचा हेवा करतील. आणि, तुमचं हि मन मोकळं होईल..

" बघा ना किती भारी नशीब आहे तुमचं..! दर्शन झाल्यावर तुमचा ऋतुकाळ सुरु व्हावा. कमालच झाली कि नाही. शेवटी, त्याला सुद्धा काळजी असतेच हो..! "

नेमकं मी योजल्याप्रमाणे, आमचं दर्शन आटोपलं. त्या वहिनींनी सुद्धा, मंदिराबाहेर आल्यावर काही वेळानंतर इतर मैत्रिणींना तो प्रकार सांगितला. त्यावर, नेमकी त्यांची सुद्धा तीच प्रतिक्रिया होती..
दर्शन आटोपलं, सगळं फिरणं धरणं झालं, आणि कोणालाही त्या विटाळाचा कसलाच त्रास झाला नाही. आणि, त्या दांपत्याला तर नाहीच नाही..

देवाचं काही नसतं हो. हे सगळं काही मानवनिर्मित आहे. पण एक गोष्ट आहे बरं का.

" महिलांना मंदिराच्या गाभाऱ्यात प्रवेश द्या. पण, त्या खरोखर धार्मिक कारणाने आल्या असतील तरच. विनाकारण, पुरुषांना आणि समाजव्यवस्थेला शह देण्यासाठी हा खटाटोप चालू असेल. तर अशा, नास्तिक स्त्री-पुरुषांना मंदिरात अजन्म बंदीच असावी..! " 
 

Thursday, 21 April 2016

काय गं.. काय, करतेयस " हनी "
बरेच दिवस झाले, तुला पत्रच लिहिलं नाही...!
परंतु आज मात्र, तुझी आठवण काही जाता जात नाहीये. बघ ना, हि रात्र कशी उरावर बसलीये माझ्या. तुला आठवतंय का गं, उन्हाळ्यात.. उकाड्याने आपल्या दोघांची खूप घालमेल व्हायची. त्यावेळी, घराच्या छतावर रात्र-रात्र गप्पा मारण्यात कशा निघून जायच्या, काही कळायचंच नाही.
तू हळुवारपणे, माझ्या केसांना जास्वंदीचं तेल लाऊन द्यायचीस. मी, नको-नको म्हणत असताना सुद्धा माझे हात पाय चेपून द्यायचीस. माझ्या पायाच्या तळव्यांना, थंड पाण्याने पुसून घ्यायचीस..
आणि, हे सगळं कशाला करत असतेस. मला सवय लागेल ना याची..!
असं म्हंटल्यावर, लाडीकपणे म्हणायचीस.
जाऊदेत.. कोणीतरी प्रेमाने काही तरी करतंय. याचं, कौतुकच नसतं कोणाला. आणि, त्या गोडगुलाबी रुसव्या फुगव्यात. शेवटी, घड्याळात पहाटेचा दोन तीनचा ठोका ऐकून आपण मुकाट घरात येऊन झोपी जायचो.
आता, मी आपल्या घरात एसी बसवून घेतला आहे, बिलकुल उखाडा जाणवत नाही. पण, तुझी सोबत नाहीये गं. त्या, गोडगुलाबी गप्पा नाहीयेत. तो मंद धुंद रातराणीचा सहवास नाहीये. टिपूर चांदण्यात, तुझ्या गोऱ्या चेहऱ्याची तेजी काही निराळीच भासायची मला. आता ते काहीच उरलं नाहीये.
रात्रीचं जागणं कधीचा विसरून गेलोय मी.
आता, मोबाईलचा गजर सकाळ झाल्याचं कळवत असतो मला.
पण.. तुझं ते रोज सकाळी हळुवारपणे माझ्या केसात हात गुंफून, अहो उठा ना..! म्हणनं,
त्याची सर कशालाच नाहीये गं. तुला आठवतंय ना गं, शी.. मी पण ना,
सारखं.. तुला आठवतंय ना, तुला आठवतंय ना..म्हणून, पुन्हा-पुन्हा तेच विचारतोय. मला माहित आहे. तू तरी, हे सगळं कशी विसरशील गं..!
कोणालाही न सांगता, लग्न करायचा गुपचूप निर्णय घेतला होता आपण. माझ्या खिशात एक छदाम सुद्धा नव्हती. आणि, तू तर चक्क लखलखीत सोन्याचं मंगळसूत्र घेऊन आली होतीस. किती हौस होती गं तुला लग्न करायची. माझं मेलं लक्षण खोटं,
थांब.. माझी जरा सेटलमेंट होऊदेत..!
हाच घोषा चालू होता माझा. तू बाई मोठ्या धीराची, राजमहाल सोडून दहा बाय बाराच्या खोलीमध्ये माझ्यासोबत राहायची तयारी दाखवलीस.
नेमकं काय पाहिलं होतंस गं तू माझ्यामध्ये..? तुझ्या गळ्यात मंगळसूत्र माळत असताना. अचानक, तुझे डोळे पाणावले होते. मला वाटलं, तू घाबरलीस कि काय. पण, अग्नीच्या सात फेऱ्या मारताना तू माझा हात घट्ट धरून माझ्या पुढे चालत होतीस. त्यावेळी, कदाचित तो अग्नी सुद्धा तुझ्यासमोर लाजला असावा. किती मोठ्ठं धाडस होतं गं तुझ्या अंगी. मी तुझ्या रंगाचा ना अंगाचा, कशामुळे भाळली होतीस गं तू माझ्यावर..?
जाऊदेत.. मी पण ना, नेहेमी-नेहेमी तुला तेच विचारात असतो. आणि, मला सुद्धा पुन्हा-पुन्हा तुझं तेच ऐकायची सवय झाली आहे. " काही नाही रे, माझ्या वेड्या राजा..! "
खरच, वेडा होतो का गं मी..? कि, तुलाच तसं वाटत होतं. कि, तूच मला वेडं केलं होतंस..?
मला तर, काहीच आठवत नाही बघ. हो.. पण तुझ्या प्रेमात मी ठार वेडा झालो होतो. हे फक्त, मी माझं स्वतःलाच सांगितलं आहे. चक्क.. तुझ्यापासून सुद्धा हे दडवून ठेवलं होतं मी.
तू मोठ्या घरची पोर, काही नाही तर, तुला स्वतःच्या आपल्या हक्काच्या घराची फार आवड होती. पण त्याकरिता, तुला कोणाची मदत नको होती. तुझा लाखोपती बाप, तुझ्या आणि माझ्यासाठी लाल पायघड्या घालायला तयार होता. पण, तू सुद्धा स्वाभिमानी. त्याचीच मुलगी ना. ते सगळे गुण, तुझ्या रक्तात सुद्धा उतरले होते. मीच तुला म्हणालो होतो..
" ते म्हणतायेत तर.. आपण त्यांची थोडी मदत घेऊयात ना..! "
बस्स sssss माझ्या, ह्या एका वाक्यामुळे चक्क महिनाभर तू माझ्याशी अबोला धरला होतास. शेवटी हात जोडून, मी माफी मागितल्यावर तू स्वतःला त्रास करून घेतला होतास.
कोठून शिकली होतीस गं तू हे..?
तुझा तर, मला निव्वळ छंदच जडला होता. मी, हौसेने त्याला 'व्यसन' म्हणायचो. आणि त्यासरशी तुझ्या गालावर लालसर लाली चढायची. त्यावेळी, किती गोड लाजरी होतीस गं तू..
तुझ्या सहवासामुळे मी कष्ट सोसले, पण तुझ्या मनोबलामुळे आपलं घर सुद्धा झालं.
त्या.. छोट्याशा वन बी एच के मध्ये, पहिलं पावूल ठेवताना.. तुझ्या डोळ्यात आनंदाचे अश्रू होते.
मी कुठेही चुकले नाही, याची ती साक्ष होती.
त्यादिवशी, कोणीच नव्हतं ना गं आपल्या बरोबर..!
शेवटी, तूच निर्णय घेतलास.. आपल्या घरात, तिसरं माणूस सुद्धा यायला हवं.
खरं सांगतो, त्या क्षणी मी किती मोहोरून गेलो होतो. तो दिवस, माझ्यासाठी खरी मधुचंद्राची रात्र घेऊन आला होता..
जाऊदेत.. पुन्हा, तुला तो प्रणय प्रसंग आठवतोय कि नाही. असं मी मुळीच विचारणार नाही. हे सगळं वाचताना, गोडशी लाजली असशील नाही.. हं, हं लब्बाड..
मीच वेडा कुठला.. तू तर सगळी तयारी करून ठेवली होतीस. अगदी गर्भसंस्काराच्या पुस्तकासाहित. पण तुझं मात्र एकच ठरलेलं.
मी हे पुस्तक आणलंय खरं. पण तुला पाहून मला जी उर्मी येते ती ह्या पुस्तकात नाही रे. आणि एवढं बोलून, तुझी गोडशी घट्ट मिठी मला खूप मोठं स्वर्गसुख देऊन जायची.
पहाटे पाच वाजता, तुला प्रसव कळा जाणवू लागल्या. आपल्याकडे गाडी ना घोडा. खूप सोसलस गं तू. चालतच नेलं मी तुला.. थोडं थोडकं नाही. दिडेक किलोमीटर अंतर होतं गं ते.
आणि.. मी तेंव्हाच ठरवलं.. वेळ काही सांगून येत नाही. आपल्याकडे एखादी कार सुद्धा हवी आहे. असा त्रास पुन्हा नको.
त्यावेळी, डॉक्टर मला ओरडत होते..
किती बेअक्कल आहात तुम्ही. येवढ्या अवघडलेल्या बाईला तुम्ही चक्क चालवत आणलत..?
तरी सुद्धा, तु डॉक्टरांना म्हणत होतीस.
डॉक्टर.. " त्याच्यावर रागावू नका हो. तो जीव आहे माझा..! "
तुझ्या प्रसव वेदना पराकोटीला गेल्या होत्या. घाईघाईने, त्यांनी तुला स्ट्रेचरवर टाकलं. ऑपरेशन थियेटरचा दरवाजा झटकन उघडला, आणि ताबडतोब लावला सुद्धा गेला. दरवाजाबाहेर बंद असणारा लाल दिवा, मला अनाहूत भीती दाखवत होता. तासाभराने, डॉक्टर बाहेर आले..
आणि, माझ्या खांद्यावर हात ठेवून ते निघून गेले.
मला काहीच कळेना, मी आतमध्ये गेलो. तू शांत झोपली होतीस. नर्सच्या हातामध्ये, आपली चिमुरडी होती. तिने, अलगद ती चिमुरडी माझ्या हातामध्ये देताना. तुझ्याकडे पाहत..
शी इज नो मोअर..!
म्हणत, ती तेथून निघून गेली.
का फसवलंस गं मला..? हा अधिकार तुला कोणी दिला..?
आपलं ठरलं होतं ना.. एकमेकांना कधीच अंतर द्यायचं नाही म्हणून. का केलंस तू असं, तू एवढी नाजूक आहेस हे मला कळालं असतं. तर संपूर्ण आयुष्य मी 'वांझोटा' म्हणून साजरं केलं असतं. का फसवलंस गं तू मला..
ए.. तुला माहित नाहीये, पण त्यावेळी मी रडत असताना. ती तान्हुली माझ्याकडे पाहून हसत होती. आणि त्यात, मला तुझी छबी दिसत होती. नियतीने माझी फार मोठी थट्टा चालवली होती.
अरे, हो.. बोलता-बोलता तुला एक सांगायचं विसरूनच गेलो. मी, कार घेतलीय बरं का..! पण अजून, मी तिच्यात बसलो नाही. आणि, कधीही बसणार नाही. मला तू सोबत हवी होतीस गं. नाही बसणार मी. कधीच नाही बसणार...
जाऊदेत.. मी पण ना..!
ए.. पहिले तुझ्या डोळ्यात आलेले अश्रू पूस पाहू. आणि, एकदा गोड हास पाहू, हसलीस ना..
येस्स.. येस्स..धिस इज लाईक अ गुड गर्ल..
तुला माहिती आहे का, आपली चिमुरडी सुद्धा आता डॉक्टर झाली आहे.
हो..हो, गायनेक स्पेशालीस्ट झाली आहे ती. तुझ्यासारखं कोणालाच ती आडू देणार नाही. आणि, अकाली जाऊ सुद्धा देणार नाही. अशी शपतच घेतली आहे तिने.. प्रत्येक गर्भवती मध्ये, आपल्या आईला पाहत असते ती.
पण.. एक गोष्ट तुला माहित आहे का गं, मी आजच तुला हे पत्र का लिहायला घेतलं आहे..?
नाही ना.. तर ऐक,
उद्या, लग्न आहे आपल्या बच्च्याचं. मुलगा फार मोठा सर्जन आहे. हो.. तिनेच निवडलाय त्याला. माझ्यासारखाच गुलाम आहे साला तिचा.. चांगला आहे मुलगा,
तिचे हात एकदाचे पिवळे करतो.. म्हणजे, माझ्या जबादारीतून मी मोकळा झालो. काय करणार, तू तर तुझी जबाबदारी वेळेच्या अगोदरच झटकून मोकळी झालीस ना..
ह्या एकाकी जीवनाला, मी सुद्धा आता फार कांटाळलो आहे गं. तू सुद्धा, आता तिथे एकटीच असशील ना, माझी वाट पाहून खूप ताटकळली असशील नाही.
एवढं एक काम उरकतो, आपल्या बच्च्याला तिच्या मार्गी लावतो. म्हणजे, मी मोकळा झालो, तुझ्याकडे यायला.
ए.. पण मी तुझ्याकडे आल्यावर तू मला ओळखशील ना. कारण, पूर्वी होतो तसा नाही दिसत गं मी आता. थकलोय मी, तुझ्या विरहाने झुरलोय मी..
पण माझं मन सांगतय मला, तू नक्की ओळखशील मला. आणि तितक्याच त्वेषाने आलिंगन सुद्धा देशील मला.
देशील ना.. लवकरच येतोय मी,
तुझाच, लाडका " मून " 

Wednesday, 20 April 2016

तसं तर..
इंग्रजी भाषेमध्ये, कोनीही जुजबी संभाषण करू शकतो. परंतु, नुसत इंग्रजीमध्ये बोलता येऊन काहीच उपयोग नाहीये. त्या बोलण्यात, एकसारखी विजेची चपळाई फार महत्वाची असते.
इंग्रजीत.. किंवा, आपली मातृभाषा सोडून.. इतर कोणत्याही नवख्या भाषेत संभाषन करतेवेळी, मनामध्ये सावकाशपने विचार करुन बोलायची संधी प्रत्येकाला मिळत असते. त्यामुळे, थोडासा आवंढा गिळून बरेच जन सफाईदारपने इंग्रजी किंवा इतर भाषा बोलताना आपल्याला पाहायला मिळतात.
परंतु.. माझ्या मते इंग्रजीचा खरा संभाषक तोच..

जो.. " इंग्रजीमध्ये संभाषन करत जोरजोरात भांडु शकतो "

कारण, भांडन करत असताना. आपल्या बोलन्याचा फ्लो फार मोठ्या प्रमानात वाढलेला असतो. मोठमोठी वाक्य आणि अवघड शब्द टाकून समोरच्या व्यक्तीला आपल्याला नेस्तनाबूत करायचं असतं. त्यावेळी, फटाफट वाक्यरचना तयार करुन आपल्याला व्यक्त व्हायचं आसतं. आणि, त्या भाषेवर आपली मजबुत पकड नसली. कि, आयत्यावेळी बोलताना आपली भंबेरी उडुन जाते. अचानक, बोलायला काहीच न सुचल्याने आपण जागेवर म्युट होऊन जातो.

विचार करून बघा,आपल्या मातृभाषेतून भांडण करत असताना असं कधीच घडत नाही. आणि शेवटी, नाईलाज म्हणून..
आपण, त्यावेळी इंग्रजी किंवा तत्सम कोणतीही भाषा सोडून. आपण, आपल्या मायबोलीत भांडायला सुरवात करतो. त्यावेळी, ती भाषा समोरच्या व्यक्तीला समजतेय कि नाही. याचा सुद्धा आपण विचार करत नसतो. कारण, आपला रेटा आपल्याला पुढे चालवायचा असतो.

म्हणून.. अवगत असलेल्या भाषेमध्ये सफाईदारपने जो व्यक्ती भांडन करु शकतो. त्यानेच त्या भाषेवर प्रभुत्व मिळवलेलं असतं. असं मानायला काहीच हरकत नसावी.

Monday, 18 April 2016

कही, नजर ला लग जाये...

नजर लागणे.. हा प्रकार, किती खरा आणि किती खोटा आहे. ते मला माहित नाही, पण आमच्या इथे एखाद्या घरातील लहान मुल विनाकारण रडत असेल. आणि, लाख औषधी उपाय करून देखील ते जेंव्हा त्याचं रडणं थांबवत नसायचं. तेंव्हा, त्याला कोणाची तरी नजर लागली असावी..! 
असा निष्कर्ष काढला जायचा. मग त्याकरिता, निरनिराळ्या उपाययोजना सुद्धा आल्याच. 
माझ्या पाहण्यात आलेल्या काही उपाययोजना पुढीलप्रमाणे.

नजर लागलेल्या त्या संभाव्य लहान मुला-मुलीला मावळत्या बाजूला तोंड करून बसवलं जायचं. आणि.. जाडं मीठ, त्याच्या किंवा तिच्या डोक्यावरून खाली पायाच्या भागापर्यंत हवेतल्या हवेत त्याच्या अंगावरून उतरवून टाकलं जायचं. तर कधी, तांदूळ उतरवून टाकले जायचे. तर कधी, खाऊच्या पानाला एका बाजूला तेल लावून ते उतरवून जळत्या निखाऱ्यावर ठेवलं जायचं. तुरटी उतरवून, तिला चुलीतील निखाऱ्यावर ठेवलं जायचं. तर कधी, साडीचा पदर पाच वेळा उतरवून त्याला गाठ मारून ठेवली जायची. 
असे विविध प्रकार, त्यावेळी मला पाहायला मिळाले होते. या गोष्टींमध्ये किती तथ्य होतं. ते मला माहित नाहीये.. पण, हे उतारे केल्यावर बरेचदा त्या लहान मुलाला गुण आलेला मला पाहायला मिळाला होता. त्याच्यामागे, नेमकं कोणतं गुपित दडलेलं असायचं. तो संशोधनाचा विषय ठरवा.

घर, दुकान किंवा अन्य व्यवसायाच्या ठिकाणी सुद्धा आपल्या व्यवसायावर किंवा घरावर कोणाची वाईट, काळी नजर लागू नये. म्हणून, काही मंडळी बऱ्याच उपाययोजना करताना आढळत असतात.
त्यातल्या त्यात.. सगळ्यांना माहित असणारा प्रमुख उपाय म्हणजे.. 
" लिंबू मिरची..! "
आजकाल.. शनिवारी आणि अमावास्या, पौर्णिमेला चौकाचौकात एका तारेमध्ये किंवा दोर्यामध्ये लिंबू मिरची ओवून त्या विकताना काही मंडळी दिसत असतात. आता, हा लिंबू मिरची दुचाकी किंवा चारचाकी वाहनांना लावल्याने नेमका काय फरक पडत असतो..? ते, मला माहित नाहीये. 
पण.. कधी-कधी, हौसेखातर मी सुद्धा हा प्रयोग करत असतो. 

त्यापुढे जाऊन काही मंडळी, आपल्या घरामध्ये आढ्याला " कोहळा " सुद्धा बांधत असतात. 
असं ऐकिवात आहे. कि, आपल्या घरावर किंवा घरातील मंडळीवर चुकून काही नजरबाधा झाली. तर, हा कोहळा जागेवरच सडून जातो. आपल्या घरावर येणारं ते सगळं संकट त्याकडे आकर्षित होत असतं. अगदी ताजा, आणि बिनडागी कोहोळा सुद्धा काही दिवसातच सडलेल्या अवस्थेत मी पाहिला आहे. नाहीतर, तोच कोहोळा महिनोन्महिने जागचा हालत सुद्धा नाही. 
यापाठीमागे.. नेमकं काय शास्त्रीय कारण असावं..? किंवा आणखीन काय गणित असावं. हा संसोधनाचा विषय आहे. पण.. काहीतरी कारण नक्कीच आहे. 
हे झालं.. आपल्या महाराष्ट्र किंवा पुण्यापुरता मर्यादित असा तोडगा.

तसा तर.. मी फार फिरस्ता मनुष्य असल्या कारणाने. भारतातील बऱ्याच ठिकाणी माझी पायधूळ मी झाडून आलो आहे. हल्लीच कारवारला गेलो असता. त्या भागामध्ये, प्रत्येक घरावर, दुकानावर आणि काही नारळांच्या आंब्याच्या झाडांवर सुद्धा डोळ्याचं चित्र काढलेलं. किंवा, चौकोनी प्लायवूडवर काढलेलं डोळ्याचं चित्र तिथे लटकावलेलं पाहायला मिळत होतं. अर्थातच, हे सगळं निव्वळ नजर लागू नये. म्हणून केलेली उपाययोजना होती.

परंतु, ह्या विषयावर.. गाढा आणि सखोल अभ्यास करत असताना. मला, भारतातील एका भागामध्ये या विषयाची फारच काटेखोरता पाहायला मिळाली. ते गाव म्हंजे..
" तिरुपती "     
तामीळनाडू मधील बालाजी देवस्थानच्या पायथ्याला असणाऱ्या या गावामध्ये. नजर लागू नये म्हणून, त्याकरिता.. नवनवीन क्लुप्त्या लढवताना मला पाहायला मिळाल्या.

रोज संध्याकाळी, लिंबाच्या दोन भकल्या करून त्या लिंबाच्या दोन्ही भागावर कुंकू लावून त्यावर एक कापूर ठेवून त्याला प्रज्वलित करून आपल्या घरावरून किंवा दुकानावरून ओवाळून उंबर्यापाशी ठेवलं जातं. किंवा, फायबर पासून बनवलेल्या राक्षसी चेहेऱ्याला तारा मासा, शंख आणि सोबतच एक विशिष्ट फळ आणि तुरटी अशी गुंतवण करून त्याला दरवाजात अडकवून ठेवलेलं आढळतं. तर कधी. कोहळा, लिंबू मिरची आणि त्याचबरोबर कोरफड सुद्धा घरांमध्ये उलट्या करून बांधलेल्या आढळतात. 
अमावास्या असली, कि एक वेगळाच प्रकार त्या भागात केला जातो.
कोहोळ्याला देठाकडील बाजूने ( कलिंगड पिकलेलं किंवा लालभडक आहे कि नाही, ते पाहण्यासाठी एक चौकोनी काप कापला जातो. )  तसा, त्या कोहोळ्याचा एक तुकडा काढला जातो. आणि त्यामध्ये, त्या ठराविक भागातील लालभडक कुंकू त्या पोकळी मध्ये भरलं जातं. आणि, कुंकू भरल्या नंतर. त्या पोकळीत, चाकूने दोनचार वेळा खुपसण करून ते कुंकू त्या आतील गाभ्यात एकजीव केलं जातं. त्यानंतर, तो चौकोनी तुकडा होता त्या जागेवर लाऊन त्या कोहोळ्याला दुकानाच्या किंवा घराच्या उंबर्या समोर जोरात आपटलं जातं. 
तो फुटलेला कोहळा जेंव्हा इतस्ततः विखुरला जातो. तेंव्हा, तो अगदी रक्ताळल्या सारखा दिसत असतो. असं केल्याने सुद्धा, वाईट नजरबाधा होत नाही. असा तिथे समज आहे..

ह्या विविध प्रकारच्या उपाययोजना करून, नेमकं काय इप्सित साध्य होत असतं. ते त्यांनाच ठावूक, पण काही मंडळी या गोष्टी अगदी कटाक्षाने पाळत असतात. हा, ज्याच्या त्याच्या श्रद्धेचा भाग आहे. परंतु, 

अशा विविध गोष्टी आणि घटनांनी घडलेला माझा भारत देश महान आहे.