साधारण तीसेक वर्षांपूर्वी,
आमच्या घराच्या समोर, एका नवीन इमारतीचं बांधकाम सुरु होतं. त्या कामावर, वॉचमन म्हणून कर्नाटक भागातील, तुकाराम नावाचा एक व्यक्ती कामाला होता. साधारण पन्नाशीच्या वयात असणारा तुकाराम तिथे रखवालदार आणि सोबतच बिल्डींगच्या बांधकामाला पाणी मारायचं जादा काम करायचा. तो कन्नड लेहेजात विशिष्ट प्रकारची मराठी भाषा बोलायचा. रोजच्याला त्याची भाषा ऐकून, आणि त्याच्या संगतीत राहून. त्याच्या तोंडून बाहेर पडणारे काही ठेवणीतले शब्द मी सुद्धा नकळत बोलायला लागलो होतो.

तुकारामचं सगळं बिऱ्हाड कर्नाटकात राहायला होतं. तो इथे एकटाच, पोटापाण्यासाठी राहायला आला होता. त्यावेळी, मी नेमका.. दहावी नापास झालो होतो. अभ्यास सोडला तर, दिवसभर मलाही दुसरं काही काम नसायचं. मग मी त्याच्याशी गप्पा मारत बसायचो. कधी-कधी त्याच्या झोपड्यात जाऊन, त्याने हाताने बनवलेलं जेवण सुद्धा मी खाऊन यायचो. बिचारा तसा फार प्रेमळ होता. आणि, माझी संगत सुद्धा त्याला खूप आवडायची.

त्यावेळी.. पहाटे पाच वाजता नळाला पाणी यायचं. असेच हिवाळ्याचे दिवस होते. एकदा सकाळच्या पारी, इमारतीला पाणी मारून झाल्यावर. थोडी उब मिळावी म्हणून तुकाराम उन्हाला उभा राहिला होता. त्याला पाहून, लागलीच मी सुद्धा त्याच्या शेजारी जाऊन उभा राहिलो. थोड्या इकडच्या तिकडच्या गप्पा झाल्या.
आणि तितक्यात.. एक बाई रस्त्याने रडत रडत जाताना आम्हाला दिसली.
तुकाराम तसा फार हळवा आणि दयाळू होता. त्याला त्या बाईचं दुखः पाहवलं नाही. तिच्यासोबत नेमकं काय घडलं असेल..? हे जाणून घेण्यासाठी तो फारच उतावीळ झाला होता,
आणि तो त्या बाईला म्हणाला..

" ए बाई हिकडं ये गं..!
रडत रडत ती बाई आमच्यापाशी आली. ती अजूनही हुंदके देतच होती.
तुकाराम म्हणाला... का मून रडायली गं..?
तर म्हणाली.. नवऱ्यासोबत भांडणं झाली. खूप मारलं आहे त्याने मला.

आता.. नवरा बायकोची भांडणं झाली आहेत. त्याला आम्ही तरी काय करणार. म्हणून, तिला शांत करत तुकारामने एक ग्लासभर पाणी तिला आणून दिलं. त्या बाईने ते पाणी पिलं, थोडी शांत झाली. आणि, डोळे पुसत ती तेथून निघून गेली.

त्यावेळी.. घरोघरी शौचालयं नव्हती. त्यामुळे बरेचसे लोक सरकारी शौचालयाचा वापर करत असत. आणि.. आमच्या घराला लागून असणारा रस्ता, नेमका शौचालयाकडे जात होता. त्यामुळे, परसाकडे जाणाऱ्या सगळ्या लोकांची वर्दळ याच रोडने असायची.
नेहेमीप्रमाणे.. आज सुद्धा तुकाराम उन्हाला उभा राहिला होता. आणि मी सुद्धा टाइमपास करत तिथेच उभा होतो. तितक्यात काल रडत रडत गेलेली ती बाई. आमच्या समोरून निघून गेली.
तिच्या हातामध्ये, पाण्याची बादली होती. बहुतेक ती सुद्धा शौचालयात निघाली असावी.
त्यादिवशी काय गणित घडलं समजत नाही, पण ती बाई दिवसभरात किमान तासाभराच्या अंतराने आम्हाला शौचाला जाताना दिसली होती. आता तिला पोटाचा त्रास झाला होता, कि आणखीन काय झालं होतं. ते, ती आणि तो परमेश्वरच जाणो.
पण दिवसातून पाच सहावेळा त्या बाईला शौचाला जाताना पाहून. तुकाराम अचानक भडकला. आणि.. मागचा पुढचा कोणताच विचार न करता, रागारागात त्या बाईला म्हणाला..

नुसतं खातीस आणि हागायला जातीस, मग त्यानी मारल नायतर काय करल..?

तिकडे काहीही असो, पण तुकारामच्या तोंडचं हे वाक्य ऐकून, मला मात्र खूप हसायला आलं.
तुकारामच्या तोंडून आलेलं हे वाक्य ऐकताच, त्या बाईने सुद्धा तिथून ताबडतोब पोबारा केला.
त्या दिवसापासून, ती बाई आमच्या येथील रस्त्याने शौचाला जाताना मला कधीच दिसली नाही. बहुतेक, तुकारामचा धसका घेऊन..

त्या बाईने, शौचाला जाण्याचा रस्ता किंवा शौचालय तरी बदललं असावं...!

आमच्या गावातील, ( कराड मध्ये ) सर्रास लोकं. आपापल्या घरासमोरील संडास बाथरूमला. रात्रीच्या वेळी कुलूप लावत असतात..
आता तुम्ही सांगा, संडास म्हणजे काही कुलूप लावायची जागा आहे का..?

पण.. नाही म्हणता, काही नालायक लोकांना घाबरून, त्यांना हे भीषण कृत्य करावंच लागतं.
कारण, काही लोकांचे विचार अगदी नीच पातळीचे हो..
स्वतः घरासमोर संडास बांधायचं नाही. पण, रातच्याला लोकांच्या संडासात जाऊन गपगुमान घाण करून यायची.

कधी पुढारणार हो आपला देश..?

आपलं सरकार, रोजच्या रोज नवनव्या योजना काढतंय. गुड मॉर्निंग पथक सुद्धा काढून झालं, एवढं करून सुद्धा.. गुपचूप, सकाळच्या पारी, माळरानात लपूनछपून प्रातर्विधी करताना, त्या गुड मॉर्निंग पथकाच्या हाती लागून सुद्धा, हे छुपं कृत्य करत असतात. आणि असं करत असताना, घाबरून काही लोकं आपला जीव सुद्धा गमावून बसली आहेत.
जेजुरीच्या आसपासच्या गावात, माळरानात शौचाला बसलेला एक व्यक्ती, दंड भरावा लागेल म्हणून, गुड मॉर्निंग पथकाला घाबरून पळत सुटला होता. आणि त्या पळापळीतच, अचानक त्याला हृदयविकाराचा झटका आला. आणि तो व्यक्ती जागेवरच खलास झाला. सांगा ना केवढ्यात पडलं हे. विनाकारण जीव गेला कि नाही. आणि बदनामी वेगळी, गावात शेवटपर्यंत हसायचा विषय झाला. काय तर, गडी हागता-हागता मेला..!

वेळप्रसंगी.. सरकार अनुदान सुद्धा देतंय. पण त्याचा वापर कोण करणार..?
आणि तरीही..एवढं सगळं घडून सुद्धा काही लोकांना अक्कल येत नाही. काही पुरुष, रात्री अपरात्री.. स्वतः असा नको तो फाजीलपणा करत असतात. त्यामुळे अशी कुलपं लावावी लागतात. हे झालं पुरुषांचं,

पण.. महिलांनी काय करायचं..?

" टॉयलेट " सिनेमात.. अक्षय कुमारने सुद्धा सांगून झालंय. आणि, आता मी सुद्धा सांगतो.
नको त्या, मोठमोठ्या गप्पा करण्यापेक्षा.. ग्रामीण भागातील प्रत्येक व्यक्तीने घरामध्ये शौचालय बांधायलाच पाहिजे. तुम्हाला लाज नाही, पण किमान बायकांना तरी आहे. काही नाही, तर.. हे तरी ध्यानात घ्या राव.
या विषयावर, एका खेड्यात मी एकदा फार मोठा विनोदी स्लोगन वाचला होता. तो खास तुमच्यासाठी मी पेश करत आहे.

आरं मर्दा, उगाच कशाला पिळतोस मिशा. तुझी बायको रस्त्यावर काढतेय..

" उठाबशा "

लगेच शाहने व्हा, आणि गाव खेड्यात राहणाऱ्या आणि शहरातील सुद्धा काही व्यक्तींनी. आपापल्या घराच्या बाहेर, शौचालय बांधून घ्या. कोणी नाही, तर.. किमान तुमच्या घरातील " आयाबायांचा " तरी तुम्हाला नक्कीच आशीर्वाद लागेल.

गेल्या गुरुवारी.. सकाळी सात वाजता,
आम्ही दोघे उभयता, एसटी स्थानकावर जाऊन पोहोचलो. अनवधानाने सांगावं लागतंय.
कि.. मी माझ्या रोजच्या कामात, रोजीरोटी करिता चारचाकी चालवत असतो.
पण अजूनही..
मी माझी स्वतःची, चारचाकी विकत घेतली नाहीये.. विषय वेगळा आहे, आणि त्यामागे बरीच कारणं सुद्धा आहेत. असो..
तर.. सकाळी, साडेसात वाजता.. पैठणला जाण्यासाठी आम्हाला एसटी होती.
आणि लागलीच.. सव्वासात वाजता, घोगऱ्या आवाजात एसटी मधील एका पुरुष कर्मचाऱ्याने माईकवर पुकारा केला.

साडेसात वाजताची पैठणला जाणारी गाडी, फलाट क्रमांक दोन वर उभी आहे..!

खातरजमा म्हणून, मी एकवार चौकशी करून आलो.
त्या संभाव्य गाडीसमोर, ड्रायव्हर आणि कंडक्टर तंबाखूला चुना लावत उभे होते.
मी त्यांना म्हणालो,

" पैठणला जाणारी एसटी हीच आहे का..! "

तर.. मुखात अजून तंबाखू न टाकल्याने, एकसुरात त्या दोघांनी हो म्हणून मला सांगितलं.
आम्ही दोघांनी घाई गडबड केली, आणि.. लागलीच आम्ही एसटी मध्ये प्रवेशित झालो.

आम्ही गाडीत येईपर्यंत, गाडी बऱ्यापैकी गच्च झाली होती. प्रत्येक सिंगल्याने आपल्या आवडीप्रमाणे विंडो सिट काबीज केली होती.
शेवटी नाईलाज झाल्याने, अगदी मागील बाजूस.. शेवटून तीन नंबरच्या सीटवर आम्ही दोघे जाऊन बळेच एकमेकांना खेटून बसलो.
काही वेळातच गाडीचा स्टार्टर मारला गेला, आणि.. एसटीने बसस्थानक सोडलं, आणि.. आमचा सुखकर प्रवास सुरु झाला.

थोड्याच वेळात.. चालत्या गाडीतच कंडक्टर माझ्यापाशी आला, त्याला पाचशेची नोट देत मी म्हणालो. दोन पैठण द्या. त्याने मला, लागलीच टू बाय वन असं एक पांढरं तिकीट माझ्या हातात दिलं. आणि सोबत उरलेले पैसे सुद्धा दिले.
आणि..काही वेळातच, आमची एसटी पुणेस्टेशन बसस्थानकावर येऊन पोहोचली.

सकाळी.. आम्हाला, घरून निघायला अंमळ उशीर झाला असल्याने, माझ्या बायकोने चहा काही पिलाच नव्हता. म्हणून, हॉटेलात जाऊन पहिला तिला मी चहा पिऊ घातला. नाहीतर लगेच, तिझं डोकं दुखायला सुरवात होते.
आम्ही एसटीच्या बाहेर जाताना, आमच्या सीटवर कोणी दुसरं पेसेंजर बसू नये. म्हणून, आम्ही तिथे एक ओढणी ठेऊन दिली. आणि, आम्ही हॉटेलमध्ये निघून गेलो.

आम्ही.. म्हणजे, माझी बायको आणि मी चहा पिऊन एसटीमध्ये आल्यावर बघतो तर,
एक.. गोरी गोमटी आणि जाडजूड अशी अगदी सुशिक्षित आणि सुंदर दिसणारी बाई, तिच्या दोन जाड्या भरड्या मुलांना घेऊन आमच्या सीटवर विराजमान झाली होती. बायकोने सीटवर ठेवलेली ओढणी तिने चक्क मागे टाकून दिली होती.
खरच, काही लोकांना अकलेचा भागच नसतो. शेवटी माझ्या बायकोने तिला झापल्यावर, ती गपगुमान उठून मागे जाऊन बसली.
कारण, ती बाई जरी जाडी असली.. तरी, माझी बायको सुद्धा " पंडित केसरी " आहे.

पुन्हा एकदा.. एसटीने पहिला गियर टाकला, गाडी धक्क्याला लागली, आणि त्या चिकण्या जाड्या बाईपाशी तो कंडक्टर आला.
तर.. माझी मुलं अजून लहान आहेत म्हणून ती बया त्यांची तिकीटच काढेना. एकच फुल तिकीट द्या..! असं म्हणून, ती आडून राहिली.

मला तर त्यावेळी, " बॉम्बे टू गोवा " हा सिनेमाच आठवला.

पण काय सांगायचं.. तो कंडक्टर सुद्धा लई बेरकी होता. सगळ्या तोंडी परीक्षा घेऊन. त्या मुलांची खरी वयं, त्याने मुलांकडूनच वदवून घेतली. शेवटी, रडत खडत त्या बयेने जाड्या मुलांची हाफ तिकिटं काढली. आणि पुन्हा एका आमची गाडी पुण्याच्या बाहेर मार्गस्थ झाली.

आम्हाला एसटीत बसून, आता दोनेक तास उलटले होते. आणि, एकाकेक गाडीच्या सुखद हेलकाव्याने माझा डोळा कधी लागला, ते मला समजलच नाही. आणि.. काही वेळाने माझा डोळा जसा उघडला. आणि मी पाहतो तर काय,

ती एसटी.. सासवड रोडने पुढे निघाली होती.

तसा मी थोडा दचककलो, मनात विचार केला, कदाचित. हि एसटी सगळीकडे फिरत-फिरत पैठणला जाणार असेल..!
पण कसलं काय, मला बिलकुल राहवलं नाही. आणि शेवटी मी बायकोला म्हणालो.
पूजा.. हि गाडी वेगळ्याच दिशेने चालली आहे गं..!
तशी.. माझी बायको मला म्हणाली,

तुम्ही एवढं काय सिरीयस होताय, तुमच्या खिशातून ते तिकीट काढून बघा ना..!

आणि, खरं सांगायाला गेल तर..
सकाळपासून, मी स्वतःशीच निव्वळ आंधळी कोशिंबीर खेळत होतो. एसटीत बसताना, मी त्या एसटीचा नामफलक सुद्धा पाहिला नव्हतं. कि तिकीट घेताना, त्यावर गावाचं नाव सुद्धा मी पाहिलं नव्हतं.
माझ्याकडून.. सहसा असं कधीच घडत नाही. पण आज मात्र, माझी पक्की फसगत झाली होती. आणि शेवटी..मी तिकीट काढून पाहतो तर, त्या तिकिटावर गावाचं नाव लिहिलं होतं.

" फलटण "

बापरे.. मला खूप जोरात झटका बसला. शेवटी मी सीटवरून उठून कंडक्टरपाशी गेलो. आणि त्याला जाब विचारला.
कि.. मी तुम्हाला गाडीत चढताना सुद्धा विचारलं होतं. आणि, तिकीट मागताना सुद्धा गावाचं नाव सांगितलं होतं.. मग हा प्रकार कसा घडला..?
तर तो कंडक्टर म्हणाला, अहो हे आमचं रोजचं रुटीन आहे. रोज आम्ही फलटणच्या गाडीवरच कामाला असतो. चूक झाली, आमच्या ऐकण्यात फरक झाला असेल. पण, तुम्ही तरी गाडीचा बोर्ड पाहायला पाहिजे होता ना..!
त्याच्या या वाक्क्यावर, मी पुढे काहीच बोलू शकलो नाही. चूक माझीच होती.

शेवटी.. तो कंडक्टर मला म्हणाला, आता तुम्ही एक काम करा. सासवडला खाली उतरा, आणि पुन्हा स्वारगेटला जावा. तिथून तुम्हाला पैठणची एसटी मिळेल. मी सुद्धा, त्याच्या होकारात माझा होकार मिळवला. आणि तितक्यात, त्या एसटीचा मोटार सारथी मला म्हणाला,

साहेब.. आता तुम्ही इथवर आलाच आहात, तर पुढे जेजुरीला उतरा. खंडोबाचं दर्शन घ्या, आणि बारामती मार्गे पुढे पैठणला जा..!

खरं सांगायला गेलं तर,
त्यावेळी मला जुनं काहीतरी आठवलं. दोनचार दिवसांपासून, रोजच्या रोज कोणीतरी जेजुरीला जाऊन, खंडोबाचं दर्शन घेऊन आल्याचे फोटो फेसबुकवर अपलोड करत होते.
आणि.. रोजच्या रोज ते फोटो पाहून, खंडोबाच्या दर्शनाला जाण्याची एक सुप्त इच्छा माझ्या मनामध्ये दडली होती. पण कामातून सुट्ट्या मिळत नाहीत. म्हणून मी मुद्दाम याकडे कानाडोळा करत होतो.

पण म्हणतात ना.. त्याचं बोलावणं आल्यावर, तो कोणत्याही प्रकारे आपल्याला त्याच्याकडे बोलावून घेतोच. खरं सांगतो, हे लिहिताना सुद्धा माझ्या अंगावर काटा आलाय.

आहे हो, देव आहेच..!

सदानंदाचा येळकोट.. येळकोट येळकोट जय मल्हार..!

खरं सांगायला गेलं तर..
बेकरी मध्ये बनणारे पदार्थ मला बिलकुल आवडत नाहीत. कारण, मैदा हा माझा सर्वात मोठा दुश्मन आहे. पण नाही म्हणता, कधी कधी नाईलाजाने बेकरीत मिळणारे पदार्थ मी खात असतो.

मी पालिकेत कामाला लागलो तेंव्हा,
म्हणजे, प्रत्येक महिन्याच्या सात तारखेला आम्हाला रोख रकमेत पगार मिळत असायचा. त्यामुळे, कधी कधी मी सरकारी नोकर आहे कि नाही..? त्याची सुद्धा मला शंका वाटायची. 
पण साधारण पंधरा वर्षांपूर्वी, आमचे पगार सुद्धा बँकेत जमा होऊ लागले. आणि माझ्या मनाने सुटकेचा निश्वास सोडला.

तर, त्यावेळी.. पगार झाला, कि घरी जाताना मुला बाळांना काहीतरी खाऊ न्यावा,
म्हणून.. मी स्वारगेट वरून निघताना बसमधून मुद्दाम आमच्या पालिकेच्या बस थांब्याला उतरायचो. आणि तिथे समोरच असणाऱ्या, " रामसर " नावाच्या बेकरी मधून काही जिन्नस खरेदी करायचो. आणि, बेकरीत मिळणारे ते गोडधोड पदार्थ घरी घेऊन जायचो. त्यानंतर रेल्वे रुळावरून पुढे चालत जाऊन, शिवाजीनगरच्या रेल्वे स्थानकावर मी पोहोचायचो.

अनारकली म्हणजे, खारी प्रकारात मोडणारा खोबऱ्याचा किस आणि टुटीफ्रूटीचं भरपूर सारण भरून तयार केलेला एक खुसखुशीत असा गोड पराठा आहे. ज्याला एका पोळीचे चार तुकडे करून विकला जातो.

त्यावेळी.. मला पगार खूप कमी होता, पण अशा छोट्या छोट्या गोष्टींमध्ये मला फार मोठा आनंद मिळायचा. तो आजच्या घडीला पैसे देऊन सुद्धा विकत मिळणार नाही.

तर, त्यावेळी.. त्या बेकरीतून नव्याने विकत घेतलेला अनारकली नावाचा एक पदार्थ. मला, आणि माझ्या घरच्यांना सुद्धा खूपच आवडला होता. त्यामुळे दर महिन्याला ही अनारकली माझ्या घरी अगदी हक्काने यायची. पण काही काळानंतर, माझ्या कामाचा रूट सुद्धा बदलला. आणि, बसने येणं जाणं सुद्धा बंद झालं. आणि योगायोगाने रोखीने पगार मिळायचा सुद्धा बंद झाला. त्यामुळे, दर महिन्याला पगार झाल्यावर घरी खाऊ घेऊन जायचा विषय सुद्धा बंद झाला.
त्यामुळे..या विषयावर, आजही माझी बायको मला खूप टोकत असते.

परवा.. माझ्या कामाचा एक भाग म्हणून, मी नेमका शिवाजीनगर परिसारत गेलो होतो. आणि सहजच मला त्या जुन्या विषयाची आठवण झाली. मग काय.. रामसर बेकरीमधून लागलीच सहा अनारली मी विकत घेतल्या.
त्यावेळी.. हि अनारकली फक्त पाच रुपयाला एक मिळायची. आता मात्र, तिची किंमत पंधरा रुपये झाली आहे. पण तुम्ही काहीही म्हणा, १९३२ सालापासून सेवेत असलेली हे बेकरी. त्यांच्या इथे बनत असलेल्या प्रत्येक पदार्थाची चव अगदी टिकवून आहे. इथे मिळणारा प्रत्येक पदार्थ कागदी खाकी पिशवीच्या वेष्टनात घालून दिला जातो. तुम्ही सुद्धा कधीतरी नक्की ट्राय मारा.

 

माझ्या लहानपणी, अगदी नवसाने मिळणारा खाऊ म्हणजे.. ऑरेंज किंवा पायण्यापल फ्लेवरची चघळायची गोळी. त्याकाळी गोळीचा आकार बऱ्यापैकी मोठा असायचा. मग ती गोळी बराच वेळ तोंडात घालून चघळत बसायची. गोळी चघळायची पद्दत सुद्धा अशी असायची. की ती गोळी लवकर संपता कामा नये, इतक्या सावकाश पद्धतीने ती गोळी चघळायची. आणि बराच वेळ तिचा स्वर्गीय स्वाद अनुभवत बसायचं.

पण कधी कधी काय व्हायचं, गोळी पुरवून पुरवून चघळायच्या नादात. कधी कधी ती गोळी भसकन नरड्यात घुसन पोटात उतरायची.
त्यावेळी मात्र मला खूप दुःख व्हायचं. आणि मी स्वतःशीच पुटपुटत बसायचो.

गोळी चाऊन खाल्ली असती तर बरं झालं असतं. किमान तिचा संपूर्ण आस्वाद तरी घ्यायला मिळाला असता..!

पण कधी कधी तीच गोळी चघळून चघळून अगदी लहान व्हायची, तेंव्हा मात्र गोळी चघळाल्याचा मला फार मोठा आनंद व्हायचा. आणि आनंदाच्या भरात, शेवटला उरलेला गोळीचा तो चपटा तुकडा. दाताने चाऊन, खाऊन मी एक वेगळाच आनंद उत्सव साजरा करायचो..!

नाहीतर.. हल्लीची ती ओठभर पसरलेली कॅडबरीची जाहिरात पाहताना अगदी कससं होतं.
आणि पुन्हा एकदा आपल्याच बालपणात हरवण्याचा अतोनात आनंद सुद्धा होतो.

#हादग्याच्या_फुलांविषयी..

मध्यंतरी मी एक पोस्ट केली होती. कि आजवर या फुलाची भाजी मला खायला मिळाली नाहीये. त्यानंतर बऱ्याच मित्रांनी मला त्याबाबत विविध सूचना केल्या. हि फुलं कुठे मिळतील किंवा काय, याबाबत मला खूप सारी माहिती मिळाली होती. पण कामाच्या व्यापातून, ती फुलं मला शोधता आली नाही. किंवा मी टाळाटाळ केली असं म्हणा.
पण.. माझ्या काही मित्रांच्या हे पक्कं लक्षात होतं. आणि पंडितजींना आपण हि हादग्याची फुलं घरपोच पोहोचावूया असा काही मित्रांनी मनामध्ये चंगच बांधला होता.

गेल्या महिन्यात, सकाळी दहाच्या सुमारास अहमदनगर येथे राहत असणारे माझे फेसबुक मित्र, श्री. Vivek Shinde यांनी मला एक मेसेज आणि त्यासोबत त्या फुलांचा एक फोटो मला पाठवला. पंडित भाऊ.. तुमच्यासाठी हि हादग्याची फुलं मी विकत घेतली आहेत. मला तर काही पुण्यात यायला जमणार नाही. पण आत्ता मी नगरच्या एसटी स्थानकापाशी आलो आहे. तिथे कोणाशी तरी ओळख काढून हि फुलं मी तुम्हाला पुण्याला पोहोचवतो.
काय प्रेमळ मित्र मिळालेत मला या माध्यमामुळे. पण काही कारणास्तव, त्यांना ती फुलं माझ्यापर्यंत पाठवता आली नाहीत. पण आठवणीने माझी इच्छा पूर्ण करण्यासाठी त्यांनी केलेला हा प्रयास, नक्कीच वाखाणण्याजोगा आहे.

त्यानंतर.. जळगाव येथे राहत असणारे माझे आणखीन एक फेसबुक मित्र. श्री. Vishal Kakane यांनी सुद्धा माझी पोस्ट वाचून ती फुलं घेऊन ठेवली होती. ते सुद्धा मला म्हणाले, भाऊ फुलं घेऊन ठेवली आहेत. आज रात्रीच्या लग्झरी बसने ती फुलं मी पुण्यात पाठवून देतो. तुम्ही ती कलेक्ट करा. पण मी विचार केला. चोवीस तासाचा खंड पडल्यावर, पुण्यात येई पर्यंत ती फुलं कोमेजून जातील. आणि त्यांनी केलेल्या प्रयत्नावर पाणी फिरेल. त्यामुळे, या मित्राला सुद्धा मी सांगितलं. कि तुम्ही जास्तीचा त्रास करून घेऊ नका. इथे येई पर्यंत, ती फुलं खराब होतील. ना मला ना तुला. अशातला प्रकार होईल. त्यामुळे या मित्राचे मनपूर्वक आभार मानत तो विषय मी तिथेच संपवला. काही मित्र, खूपच प्रेम करतात राव माझ्यावर.

त्यानंतर.. काल सकाळी, माझ्या आणखीन एक फेसबुक मित्राचा मेसेज आला. त्यांचं नाव आहे, Atul Parkhe भाऊ, तुमच्यासाठी गावावरून मी हादग्याची फुलं आणली आहेत. माझ्या दुकानावर येऊन घेऊन जावा. आता काय बोलावं या मित्र प्रेमाला. हे मित्र माझ्या घरापासून अगदी जवळच राहायला असल्याने. माझ्या मुलाला मी त्यांच्या दुकानात पाठवलं. आणि ती फुलं काल माझ्या घरी आली. अनायसे आज एकादशीच आहे, आता आज या फुलांचा समाचार घेतो. मस्त भजी खाऊन तृप्त होतो.

सांगा ना.. या माध्यमाने मला अजून काय द्यायला हवं आहे..?

अगदी भरून पावलो मी, मित्रांचं प्रेम आणि त्यांची माझ्याबद्धल त्यांच्या मनामध्ये असणाऱ्या आस्थेला मी मनपूर्वक सलाम करतो.

लव यु फ्रेंड्स..!!

बद्धकोष्ठता या विषयाचा मी फार वर्षा पूर्वीपासून बळी आहे..!
पोट साफ न होणं, म्हणजे रोगराईला आमंत्रण. ज्याचं पोट साफ असतं, तो जगातील सर्वात सुखी माणूस म्हणून ओळखला जातो. प्रेमाचे सगळे मार्ग जसे पोटातून जातात. तसेच, निरोगी जीवनाचे सुद्धा सगळे मार्ग आपल्या पोटातूनच जात असतात.

वेळी अवेळी जेवन करणं, पोटाचं पोतं करून त्यात नको ते जिन्नस कोंबनं, नशिल्या पदार्थांचं सेवन करणं. समतोल आहार न घेणं, यामुळे बद्धकोष्ठता हा रोग बळावतो.
एकतर माझी पचनक्रिया अगदी मंद आहे. त्यामुळे, सकाळी नऊ ते दहा वाजता मी माझी न्याहारी उरकून घेतो. मग तोच माझा नाश्ता, आणि तेच माझं जेवण. अगदीच गरज भासली तर, दुपारच्या वेळी काहीतरी हलकंसं खानं किंवा ज्यूस वगैरे प्यायचं. ते संध्याकाळी आठ, नऊ वाजता जेवण करून घ्यायचं हा माझा नित्यक्रम आहे.

खरं तर.. रात्रीचं जेवण, हे सूर्यास्त होण्यापूर्वी करावं. असं आपलं आयुर्वेद आपल्याला सांगतं. पण या धावपळीच्या जीवन पद्धतीत तो योग आपणाला जुळवून आणता येत नाही. रात्रीच्या जेवणानंतर वज्रासन करावं, त्यानंतर शतपावली करावी. जेवणानंतर झोपण्याच्या वेळात किमान दोन तासाचं अंतर असावं. झोपताना कोमट पाणी प्यावं. हे सगळे उपाय करून सुद्धा माझ्या पोटाच्या तक्रारी काही केल्या दूर होत नव्हत्या.
त्याकरिता.. पोट साफ होण्यासाठी, कधी कायमचूर्ण घे तर कधी नव्याने आलेलं पेट सफा नावाचं चूर्ण घ्यायचो. पण त्याने सुद्धा, म्हणावा असा फरक जाणवत नव्हता. आणि कसं आहे, पोट साफ नसलं कि मनुष्य उत्साही दिसतच नाही.
मध्यंतरी, माझ्या एका मित्राने पोट साफ होण्यासाठी एक नवीन उपाय मला सांगितला.

" इसबगोल "

हे नाव ऐकायला जरा विचित्र आहे, पण पोट साफ होण्यासाठी हा फायबरयुक्त बेचव भुस्सा शरीराला भलताच लाभदायक आहे. इसबगोल हा एक विशिष्ट प्रकारचा भूश्या सारखा तंतुमय पदार्थ आहे. ज्याच्या सेवनाने पोटातील आतड्याची योग्य प्रकारे साफसफाई होते. इतर जडीबुटी प्रमाणे, पोटातील आवश्यक घटक द्रव्य बाहेर न टाकण्याचं बहुमुल्य काम हे औषध करतं.

रोज रात्री झोपण्या अगोदर, दहा ग्राम इसबगोल ग्लासभर कोमट पाण्यात, दुधात, दह्यात किंवा ताकामध्ये भिजवून सेवन करावं. अधिक चांगला रिझल्ट मिळण्यासाठी. त्यांतर, वरून एक ग्लास पाणी सुद्धा प्यावं. याच्या सेवनाने पोट साफ होण्याच्या क्रियेसाठी पोटात दुखणे किंवा पहाटे लवकर शौचाला होणे. असला काहीही प्रकार घडत नाही. आपल्या नित्य नियमाप्रमाणे शौचाला गेल्यावर शंभर टक्के पोट साफ होतं. हे औषध सलग एक आठवडाभर सेवन केल्याने. पोटाची संपूर्णपणे साफसफाई होते. पचनशक्ती सुधारते, आणि आपल्याला अज्ञात असलेल्या पोटाच्या कित्तेक व्याधींवर नकळत हे औषध रामबाण म्हणून काम करतं. शिवाय याचे कोणतेच साईड इफेक्ट नाहीयेत. मी स्वतः याचा अनुभव घेतला आहे, म्हणून तुम्हाला सांगतोय. तुम्हाला सुद्धा, जर बद्धकोष्ठतेचा त्रास असेल. तर तुम्ही सुद्धा हा प्रयोग करून पाहायला हरकत नाही.

शेवटी काय आहे, हे सगळं काही पोटासाठी चाललं आहे. पोट खुश तर आपण खुश..!