अमरनाथ यात्रा, २०१३ (प्रवास वर्णन) भाग :- आठ.

घोडेवाल्याच्या आवाजाने, मी झटकन जागा झालो. दोन्ही बाजूला, अंग कडाकड मोडून घेतलं. आणि, रजईच्या बाहेर पडलो. आकाश स्वच्छ होतं. जो तो, घाई मध्ये दिसत होता. प्रत्येकाला, पवित्र गुफेकडे जाण्याचे वेद लागले होते. 

तंबू मालकाने, बाहेर एका मोठ्या चुलीवर, अंघोळी करिता पहाटे चार वाजता, पाणी गरम करायला ठेवलं होतं. ते, अजूनसुद्धा गारेगारच होतं. पाणी गरम झालं नसल्यामुळे, आम्ही अंघोळ करायचा विचार मनातून काढून टाकला. अमरनाथ यात्रेमध्ये शौचालयाची म्हणावी अशी खास सोय नसल्याने. प्रवासादरम्यान मी जेवण करणं टाळत आलो होतो. फक्त सुक्या मेव्यावर मी पोट भरत होतो. त्यामुळे, पोटात काही नसल्याने शौचाला जाण्याचा प्रश्नच उद्भवत नव्हता.
मुखमार्जन केलं, तोंडावर थंड पाण्याचे दोन चार हबकारे मारले. आणि, स्वच्छ झालो. रस्त्यावर घोडेवाला आमची वाट पाहत उभा होता. रात्री घातलेले कपडे अंगावर तसेच होते. त्यामुळे, तो एक ताप वाचला. ब्यागा उचलल्या, त्या पाठीवर अडकवून आम्ही रस्त्याकडे निघालो. दूर डोंगरावर, दर्शनाला निघालेल्या भाविकांची घोड्यावरील लांबच्या लांब रांग दिसत होती. आम्ही सुद्धा घाई केली. आणि, घोड्यावर बसून प्रवासाला सुरवात केली.

सकाळचे सात वाजले होते. पायवाट पूर्ण जाम झाली होती. त्या उभ्या असलेल्या घोड्यांच्या रांगेमध्ये, आता आमची सुद्धा भर पडली होती. साधारण, पंधरा वीस मिनिटांनी प्रवासाला पुन्हा सुरवात झाली.
आकाशामध्ये, हेलिकोप्टरच्या फेर्या सुरु झाल्या होत्या. पहलगाम आणि बालताल येथून, यात्रेकरूंना हवाई रस्त्या मार्गे पंचतरणी येथे आणण्यास सुरवात झाली होती. दर्याखोर्यातून निघालेलं हेलिकोप्टर, "जुरासिक पार्क" सिनेमाची आठवण करून देत होतं.

पंचतरणी ते पवित्र गुफा, हे एकूण सहा किलोमिटरचं अंतर. चार किलोमीटरची अरुंद पायवाट. तर, दोन किलोमीटर ग्लेशियर ( बर्फातून ) प्रवास.
थोड्याच वेळात, भुरभूर पावसाला सुरवात झाली. पवित्र गुफेकडे जाणारा रस्ता फारच अरुंद होता. जेमतेम चार ते पाच फुटी रस्ता. त्याच रस्त्यावरून घोड्यांच येनं जाणं. आणि, त्याच रस्त्यावरून पायी प्रवास करणारे यात्रेकरू सुद्धा, ये जा करत होते. घोड्यांच्या चेंगराचेंगरीच्या भीतीमुळे काही भाविक पहाडावरील नवीन रस्त्याची निर्मिती करत होते. परंतु, तसं करत असताना त्यांची खूप दमछाक होत होती. पावसामुळे, पायवाटेवर थोडी चिकचिक आणि घसरण तयार झाली होती. त्यामुळे, घोड्यांच्या घसरण्याचं प्रमाण वाढलं होतं. घोडेमालक, आपलं कसब पणाला लावत होते. आणि, यात्रेकरूंना सुखरूप नेण्याचा आटोकाट प्रयत्न करत होते. चालून चालून थकलेलं घोडं, फुत्कार्ल्यावर थंडीमुळे त्याच्या नाका तोंडातून गरम वाफा बाहेर पडत होत्या. घोडा, दरीकिणाऱ्यावरून जात असताना खोल दरीमध्ये पहायची हिम्मत होत नव्हती. मजल दरमजल करीत, एका मोठ्या डोंगराला वळसा घालून आम्ही पुढे निघालो. आणि दुरूनच, पवित्र गुफा आणि तेथील तंबूच्या गर्दीचं ओघवतं दर्शन झाल.

अजून सुद्धा, दोन-एक किलोमिटरचं अंतर बाकी होतं. जमिनीची जागा, आता बर्फाने घेतली होती. बर्फामध्ये माती मिसळल्यामुळे, पांढर्या शुभ्र बर्फाचा रंग सुद्धा, थोडासा मातकट झाला होता. गुफेपासून साधारण तीन चारशे मिटर अंतरावर आमचे घोडे थांबवले गेले. घोडेमालकांना, चहा पाण्याला पैसे देऊन आम्ही एका तंबूमध्ये गेलो. तिथे, ब्यागा ठेवायची व अंघोळीची व्यवस्था होती. काही छोटे व्यावसायिक, छोट्या ग्यास गिझरवर पन्नास रुपये एक बादली. याप्रमाणे, अंघोळीकरिता पाणी तापवून देत होते. आम्ही, जेथे थांबलो होतो त्या तंबू मालकाने एका मोठ्या ड्रम मध्ये पाणी गरम करायला ठेवलं होतं. अगदी, उकळलेल्या पाण्याच्या बादल्या त्याने आमच्या बाथरूम मध्ये आणून ठेवल्या. उकळलेलं पाणी सुद्धा, पाचच मिनिटात कोमट होत होतं. असा, भयंकर गारठा. पाच बाय पाचच्या प्लास्टिकच्या कापडाने बनवलेल्या बाथरूम मध्ये, गरम पाण्याने आम्ही अंघोळी उरकून घेतल्या. सकाळचे नऊ वाजले होते. नवीन कपडे परिधान केले. पूजेच आणि प्रसादाचं साहित्य घेऊन आम्ही मंदिराकडे निघालो. पावसाची भुरभूर चालूच होती. कधी एकदा, त्या पवित्र शिवलिंगाचं दर्शन घेतोय, असं झालं होतं. नागव्या पायाने, बर्फावरून चालताना पायाला चांगलाच गारगार चटका बसत होता. सैनिकी गेट पाशी, पुन्हा एकदा सर्वांची तपासणी केली गेली. दगडी पायऱ्या वरून चालत-चालत, आम्ही पवित्र गुफेपाशी जाऊन पोहोचलो.

अमरावती नदी किनारी, खूप उंचावर, हि नैसर्गिक पवित्र गुफा आहे. दीडशे फुट लांब, शंभर फुट रुंद, आणि' ऐंशी फुट उंची असलेली पवित्र गुफा, अक्षरशः डोळ्याचं पारणं फेडत होती. फक्त, पंजीकरण केलेल्या यात्रेकरूंनाच पहेलगाम किंवा बालताल येथून दर्शनाकरिता सोडण्यात आलं होतं. त्यामुळे, दर्शनाला म्हणावी अशी गर्दी नव्हती. प्रत्येक भाविकाला शिवलिंगाचं निवांत दर्शन घेता येत होतं. पुढे सरकत-सरकत मी, त्या पवित्र शिवलिंगा पर्यंत पोहोचलो. निसर्ग निर्मित पांढर्या शुभ्र बर्फापासून तयार झालेलं स्वयंभू शिवलिंग फारच आकर्षक दिसत होतं. त्याची निर्मिती, हे सुद्धा एक फार मोठं आश्चर्यच म्हणावं लागेल. हे शिवलिंग, अठरा फुटांपर्यंत उंच होत असतं, असं ऐकून होतो. आम्ही गेलो तेंव्हा शिवलिंग जेमतेम चार ते साडेचार फुटांच उरलं होतं. शिवलिंगावर, माझी नजर स्थिर झाली. आतापर्यंत, जाणवत असलेला सगळा थकवा अगदी नाहीसा झाला होता. दर्शनाने मन प्रसन्न झालं. आणि, डोळ्यांनी आनंद अश्रूंना वाट मोकळी करून दिली. खूप अलौकिक असा स्वर्गीय आनंद मला प्राप्त झाला होता. गुफेच्या उजव्याबाजूला, शिवलिंग आणि त्या शेजारीच पार्वती मातेचं शक्तीपीठ. हे ठिकाण, पार्वती मातेच्या एक्कावन शक्तीपीठांपैकी एक आहे. डोळे आणि 'मन' भरून शिवलिंगाचं दर्शन घेतलं, धन्य-धन्य झालो. गर्दी नसल्यामुळे, जवळ जवळ पंधरा ते वीस मिनिटं मी त्या पवित्र गुफेमध्ये शिवलिंगा समोर हात जोडून उभा होता. चारीकडून जय शंभो, जय भोले, हर हर महादेव चा जयकारा चालू होता. अगदी प्रसन्न असं वातावरण निर्माण झालं होतं.
स्वर्ग काय असतो, आणि तो कसा असतो..! ते, याची देहा याची डोळा अनुभवत होतो. मनोभावे.. सुखी, समृद्ध, निरोगी आणि समाधानी आयुष्यासाठी परमेश्वराकडे प्रार्थना केली. फेसबुक वरील सर्व मित्रामैत्रिणींचा आणि आप्तेष्टांचा सुद्धा, शंभो महादेवाला नमस्कार सांगितला. मनासारखं दर्शन झालं होतं. इतरांना सुद्धा, दर्शनाचा लाभ घेता यावा. या हेतूने, त्या पवित्र गुफेतून मी बाहेर पडलो. प्रसाद म्हणून मिळालेली दुधाची खीर चाखली. गंगेचं तीर्थ प्राशन केलं.
आणि, मागे वळून 'भोळ्या' शंकराला पुन्हा एकदा नमस्कार केला.
तितक्यात, मला घोडेमालकाचे शब्द आठवले.....

साहब.... दर्शन होणे के बाद, यहासे जल्दी निकलो. मौसमका कुछ भरोसा नही होता.
आणि आम्ही, ताबडतोब तंबूच्या दिशेने निघालो.

क्रमशः